"Bookline” bitən layihə yox, yenidən səhifələnən kitabdır…

Bookline başa çatdı. Amma bu, bir layihənin sonuna qoyulan nöqtədir, ideyanın yox! Necə ki, kitabı oxuyursan və sadəcə qapayırsan, lakin sənin üçün bitmir - ruhundakı, ağlındakı səyahəti davam edir. 

Bu platformada biz sadəcə söhbət etmədik - bəzən müəllifin düşüncəsində, bəzən də oxucunun susqunluğunda çaşıb qaldıq. Aqşin Yenisey ilə sözün sərt gücündən və ədəbiyyatın komfort zonası olmadığından danışanda, əslində kitabın oxucunu necə silkələməli olduğunu xatırladıq. 

Elçin Mirzəbəyli ilə söhbət kitabın yoxluğundan doğan səssiz boşluq haqqında idi. Oxumayan toplumun tədricən düşünmək qabiliyyətini itirməsi, cümlələrin sadələşməsi, fikirlərin isə kasadlaşması - bu, statistik göstərici deyil, gündəlik həyatın ruhunda bariz görünən həqiqətdir.

Şahbaz Xuduoğlu kitabın arxa səhnəsini açdı - bir ideyanın necə mətnə, mətnin necə kitaba çevrildiyini analiz etdi. Kitabın sadəcə yazılmadığını, həm də "yaşadıldığını" göstərdi. 

Qan Turalı ilə isə yazıçının zamanla münasibətindən danışdıq. Xatırlamış olduq ki, yazmaq təkcə ilham yox, uzun bir səbr, tənhalıq və özünlə mübarizənin prosesə çevrilən transformasiyasıdır.

Aysel Əlizadə isə müasir dövrün dilemmasını ortaya qoydu: sosial şəbəkələrin sürəti ilə ədəbiyyatın dərinliyi arasında qalan yazıçı... Oxucu artıq sürətli həyatı seçir, amma kitab hələ də dayanmağı, anı yaşamağı tələb edir.

Qulu Ağsəs ilə poeziya haqqında danışmaq, əslində az sözlə çox deməyin məsuliyyətini hiss etmək idi - bir misranın içində bütöv bir həyatın gizlənməsi kimi. Onun poeziyasında söz artıq yükdən azad olur, yalnız ən zəruri hissə qalır. Və elə buna görə də hər misra oxucunun içində ƏBƏDİ yaşayır - tələsmədən, sakitcə.

Və Seyran Səxavət - onunla söhbət yaddaşın, həyatın və ədəbiyyatın bir-birinə qarışdığı nöqtədə quruldu; sanki hər xatirə bir cümləyə, hər cümlə bir hekayəyə çevrilirdi. Onun danışığında zaman düz xətt kimi yox, qayıdıb dolaşan bir yol kimidir - hər dönüşdə insan öz keçmişinə bir az daha yaxınlaşır.

Bu görüşlərin ortaq nöqtəsi KİTAB idi. Yadımıza saldıq ki, kitab - təkcə oxunan bir mətn yox, insanın özünə qayıtdığı yurdudur. Hər podkast həmin o vacib sualı yenidən doğurdu: niyə oxuyuruq, ya da niyə oxumuruq? Cavablar fərqli səslənsə də, hamısı eyni həqiqətə çıxırdı - kitab insanı dəyişmir, onu özü ilə üz-üzə qoyur. Bəlkə də elə bundan qaçırıq...
Bu ideyanın arxasında təşkilati bir iradə dayanırdı. "Bookline (book online) - Rəqəmsal Kitab Klubu və Mütaliə Platforması" layihəsi Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyinin donorluğu ilə, Alternativ Kommunikasiya və Tədqiqatlar İctimai Birliyi tərəfindən həyata keçirildi.

Layihə bitdi. Amma əgər bu söhbətlərdən sonra kimsə bir səhifəni daha diqqətlə oxuyursa, bir cümlənin altını cızırsa, ya da sadəcə kitabı əlindən yerə qoymağa tələsmirsə - deməli, "Bookline" hələ də davam edir.

Milli.Az