Qarabağ zəfərinin strateji ssenarisi Apreldə yazıldı - Azər Qarayev

Aprel döyüşləri Azərbaycan-Ermənistan münaqişəsinin gedişində keyfiyyətcə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir və çoxsaylı analitiklər tərəfindən sonrakı Qarabağ zəfəri üçün strateji "açar" rolunu oynayan hadisə kimi şərh olunur.

Bunu Trend-ə politoloq Azər Qarayev deyib.

Onun sözlərinə görə, ilk növbədə, bu döyüşlər uzun illər formalaşmış "status-kvo dəyişməzdir" yanaşmasını sarsıtdı.

"1994-cü ildən sonra cəbhə xəttində nisbi sabitlik hökm sürsə də, 2016-cı ilin aprelində baş verən intensiv toqquşmalar göstərdi ki, hərbi balans sabit deyil və istənilən an dəyişə bilər. Azərbaycan Ordusunun qısa müddətdə müəyyən strateji yüksəklikləri və mövqeləri nəzarətə götürməsi real güc nisbətinin dəyişdiyini ortaya qoydu. Bu, həm region ölkələri, həm də beynəlxalq vasitəçilər üçün ciddi siqnal idi.

Hərbi-strateji baxımdan Aprel döyüşləri bir növ "pilot model" funksiyası daşıdı. Bu mərhələdə müasir texnologiyaların - xüsusilə pilotsuz uçuş aparatlarının, kəşfiyyat və yüksək dəqiqlikli zərbə sistemlərinin istifadəsi genişləndirildi. Əməliyyatların planlaşdırılması və icrasında çevik qərarvermə, müxtəlif qoşun növlərinin koordinasiyası və sürətli hücum taktikası sınaqdan keçirildi. Bu təcrübə sonradan İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı daha sistemli və genişmiqyaslı şəkildə tətbiq olundu".

A. Qarayev qeyd edib ki, Aprel döyüşlərinin digər mühüm tərəfi psixoloji və ictimai təsiridir.

"Azərbaycan cəmiyyətində qələbəyə inam əhəmiyyətli dərəcədə gücləndi, orduya etimad artdı. Bu, yalnız daxili motivasiya deyil, həm də siyasi qərarların qəbulunda mühüm faktor idi. Digər tərəfdən, Ermənistan tərəfi üçün bu hadisələr müdafiə xəttinin zəif nöqtələrinin mövcudluğunu üzə çıxardı və təhlükəsizlik konsepsiyasının yenidən nəzərdən keçirilməsinə səbəb oldu. Geosiyasi müstəvidə də Aprel döyüşləri ciddi nəticələr doğurdu. Münaqişənin "dondurulmuş" xarakter daşıdığına dair beynəlxalq təsəvvür dəyişdi. Böyük güclər və regional aktorlar anladılar ki, status-kvonun saxlanması uzunmüddətli perspektivdə mümkün olmaya bilər. Bu isə həm diplomatik proseslərdə, həm də tərəflərin hərbi hazırlıq strategiyalarında yeni dinamika yaratdı".

Politoloq qeyd edib ki, ən vacib məqamlardan biri də ondan ibarətdir ki, Aprel döyüşləri Azərbaycan üçün həm taktiki uğur, həm də strateji dərs oldu.

"Bu mərhələdə əldə edilən təcrübə - kəşfiyyatın rolu, texnologiyanın üstünlüyü, sürətli manevr və koordinasiya - 2020-ci ildə aparılan əməliyyatların əsasını təşkil etdi. 44 günlük müharibədə əldə edilən nəticələr təsadüfi deyil, məhz əvvəlki illərdə, xüsusilə 2016-cı ildə formalaşmış konsepsiyanın məntiqi davamı idi. Beləliklə, Aprel döyüşlərini yalnız lokal hərbi toqquşma kimi qiymətləndirmək kifayət deyil. Bu hadisə Azərbaycan-Ermənistan qarşıdurmasının gedişində dönüş nöqtəsi olmaqla yanaşı, gələcək hərbi strategiyanın, psixoloji üstünlüyün və siyasi iradənin formalaşmasında həlledici rol oynadı. Məhz bu səbəbdən, o, tez-tez Qarabağ zəfərinə aparan yolun "açar mərhələsi" kimi xarakterizə olunur", - deyə politoloq vurğulayıb.

Milli.Az