Ölümündən sonrakı ilk 5 dəqiqədə bədənimizdə yaşanan 6 qeyri-adi hadisə

Elm sübut edib ki, ölüm bir anlıq hadisə deyil, müəyyən zaman tələb edən bioloji prosesdir. Ürək dayandıqdan sonrakı ilk 5 dəqiqə "boz zona" adlandırılır və bu müddətdə bədənimizdə olduqca maraqlı, bir o qədər də təəccüblü hadisələr baş verir.

Milli.Az həyatla ölüm arasındakı o sirli 5 dəqiqənin detallarını təqdim edir:

Alimlər "klinik ölüm" baş verdikdən sonra beynin yuxugörmə dalğalarına bənzər siqnallar yaymağa davam etdiyini və bəzi orqanların hələ də funksiyasını qoruduğunu sübut ediblər.

"Böyük boşalma" və rəng dəyişimi
Ürək dayanan kimi bədəndə "birinci dərəcəli boşalma" başlayır. Sinir siqnalları kəsildiyi üçün bütün əzələlər sərbəst qalır: göz qapaqları düşür, çənə açılır. Qan cazibə qüvvəsinin təsiri ilə dərinin alt hissələrinə çəkilir və bədən dəqiqələr içində "ölüm solğunluğuna" (pallor mortis) bürünür.

Beyində "həyatın film lentitək keçməsi"
Ürək dayansa da, beyin bir müddət fəaliyyətini davam etdirir. EEG (elektroensefaloqramma) tədqiqatları göstərir ki, ölümün ilk dəqiqələrində beyində qamma, delta və alfa dalğalarında qəfil artım baş verir. Bu dalğalar meditasiya, yuxugörmə və ya xatirələri xatırlama anındakı siqnallara bənzəyir. Bu, "həyatım film lenti kimi gözümün önündən keçdi" ifadəsinin elmi əsası ola bilər.

Hüceyrələrin "özünü həzm etməsi"
Bədən oksigensiz qaldıqda hüceyrələrdəki enerji (ATP) tükənir. Nəticədə hüceyrə daxilindəki həzm fermentləri sərbəst qalır və hüceyrələr içəridən xaricə doğru öz-özünü parçalamağa başlayır. Bu, mikro dünyada çürümə prosesinin ilk addımıdır.

Bəzi orqanlar hələ də "sağdır"
Qaraciyər kimi dözümlü orqanlar ölümündən sonrakı bir neçə dəqiqə ərzində dərmanları və ya maddələri metabolizə etməyə davam edə bilər. Hətta bəzi onurğa beyni refleksləri hələ də aktivdir; diz qapağına vurulduqda ayağın hərəkət etməsi kimi kiçik reaksiyalar müşahidə edilə bilər.

Geri qayıtmaq üçün son şans: "Qızıl 5 dəqiqə"
Ölümdən sonrakı ilk 5 dəqiqə tibb dünyası üçün həlledicidir. Bu müddət ərzində edilən ürək masajı (CPR), beynin qalıcı zədə almadan həyata qaytarılma şansını maksimuma çatdırır. Elm adamları qeyd edirlər ki, "klinik ölüm" ilə "bioloji ölüm" arasındakı sərhəd çox incədir.

Bakteriyaların "daxili istilası"
Siz sağ olduğunuz müddətdə immun sistemi tərəfindən idarə olunan bağırsaq bakteriyaları, müdafiə xəttinin düşdüyünü anlayan kimi hərəkətə keçirlər. Oksigensiz qalan mikrobiota maddələr mübadiləsini dəyişərək bədəni "təkrar emal" etmək üçün hazırlıqlara başlayır.

Lalə Qüdrətova
Milli.Az