İnsan öləndən sonra bədənində hansı dəyişikliklər baş verir?
VTB-də minimal faiz dərəcəsi ilə nağd kredit 9.9%-dən
İnsan həyatını itirdikdən sonra onun bədənində bir sıra bioloji və fiziki dəyişikliklər başlayır. Ürəyin dayanması, qan dövranının kəsilməsi və hüceyrələrin oksigensiz qalması orqanizmdə ardıcıl proseslərə səbəb olur.
Bəs insan öldükdən sonra bədənində ilk olaraq nə dəyişir? Bu proseslər hansı ardıcıllıqla baş verir?
1. Bədən tədricən soyumağa başlayır
Ölümdən sonra orqanizmdə istilik istehsalı dayanır. Bədən ətraf mühitin temperaturuna uyğun olaraq tədricən soyuyur. Bu proses tibbdə "Algor mortis" adlanır. Soyuma sürəti havanın temperaturundan, geyimdən və digər şəraitdən asılıdır.
2. Dəridə rəng dəyişiklikləri yaranır
Qan dövranı dayandıqdan sonra qan cazibə qüvvəsinin təsiri ilə bədənin aşağı hissələrində toplanmağa başlayır. Nəticədə dərinin bəzi nahiyələrində qırmızımtıl-bənövşəyi və göyümtül ləkələr əmələ gəlir. Bu hadisə "Livor mortis" adlanır.
3. Əzələlər sərtləşir
Ölümdən bir müddət sonra əzələlərdə sərtləşmə başlayır. Buna "Rigor mortis" deyilir. Əzələlərin boşalması üçün lazım olan enerji ehtiyatı tükəndiyindən onlar gərgin vəziyyətdə qalır.
Bu proses adətən ölümündən 1-2 saat sonra başlaya, təxminən 12 saat ərzində daha aydın nəzərə çarpa bilər. Sonrakı mərhələdə toxumaların parçalanması ilə sərtlik aradan qalxır.
4. Gözlərdə dəyişikliklər baş verir
Ölümdən sonra gözün buynuz qişası şəffaflığını itirərək bulanıqlaşa bilər. Göz qapaqları açıq qaldıqda göz səthi quruyur. Göz bəbəklərinin işığa reaksiyası da dayanır.
5. Hüceyrələr öz-özünü parçalamağa başlayır
Qan dövranı dayandıqdan sonra hüceyrələr oksigen və enerji ilə təmin olunmur. Hüceyrələrin daxilindəki fermentlər toxumaların parçalanmasına səbəb olur. Bu proses autoliz adlanır.
6. Bədəndə parçalanma prosesi başlayır
Sonrakı mərhələdə mikroorqanizmlərin fəaliyyəti nəticəsində toxumalar parçalanmağa başlayır. Bağırsaqlarda yaşayan bakteriyalar da bu prosesdə iştirak edir.
Temperatur və ətraf mühit şəraiti parçalanmanın sürətinə ciddi təsir göstərir. İsti və rütubətli mühitdə proses daha sürətli, soyuq şəraitdə isə daha yavaş gedə bilər.
Bəs bu dəyişikliklər ölüm vaxtını müəyyən etməyə kömək edirmi?
Bəli. Məhkəmə-tibb ekspertləri bədənin temperaturunu, əzələlərin sərtliyini, dəridəki rəng dəyişikliklərini və digər əlamətləri araşdıraraq ölümün təxmini vaxtını müəyyənləşdirməyə çalışırlar.
Lakin bu əlamətlərin heç biri təkbaşına dəqiq ölüm vaxtını göstərmir. Çünki proseslərin sürəti insanın vəziyyətindən və ətraf mühitdən asılı olaraq dəyişir.
Müəllif: Malik Məlikov (Milli.Az redaktor
DİGƏR XƏBƏRLƏR
-
İnsan öləndən sonra bədənində hansı dəyişikliklər baş verir?
-
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib
-
Azərbaycanın Birinci xanımı Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı No Fon Li Hanoyda İrs Evində olublar - (Foto)
-
Eyyub Quliyev İtaliyada keçirilən ilk Aralıq dənizi Beynəlxalq Dirijorlar Müsabiqəsinin münsiflər heyətində Azərbaycanı təmsil edib - (Foto)
-
Prezident İlham Əliyev: Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır
-
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - (Video/Foto)
XƏBƏR LENTİ
-
Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonasının açılışında iştirak edib - (Foto)
-
İnsan öləndən sonra bədənində hansı dəyişikliklər baş verir?
-
Şəkidə 4 yaşlı qıza it hücum edib - Xəsarət yetirdi
-
Məşhur uşaq südü ilə bağlı qalmaqal - Laboratoriyadan şok nəticə
-
“Real Madrid” Kurtua ilə müqavilənin müddətini uzatdı
-
Qara Qarayevin musiqisi III Beynəlxalq Fidan Hacıyeva Opera Festivalında nəsilləri bir araya gətirib - (Foto)
-
Azərbaycan və Vyetnam strateji tərəfdaşlığın yeni gündəliyini formalaşdırır: əsas prioritetlər
-
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib
-
İtkin düşən 4 nəfər tapıldı
-
Kartoçkasız müharibə: Kreml cibləri qoruyur
-
Azərbaycanın Birinci xanımı Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı No Fon Li Hanoyda İrs Evində olublar - (Foto)
-
Eyyub Quliyev İtaliyada keçirilən ilk Aralıq dənizi Beynəlxalq Dirijorlar Müsabiqəsinin münsiflər heyətində Azərbaycanı təmsil edib - (Foto)
-
Prezident İlham Əliyev: Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır
-
Prezident İlham Əliyev: Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq
-
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - (Video/Foto)
-
Turistləri heyrətə gətirən ölkə: Küçələrində bu mənzərə ilə qarşılaşacaqsınız
-
Nigar Hafizqızı vəfat etdi
-
Kimi Antonelli Las-Veqas Qran-Prisinin təsnifat mərhələsinin qalibi oldu
-
Türkiyədə meyit aparan mikroavtobus aşıb, 31 nəfər xəsarət alıb
-
Bazar günü intensiv yağış yağacaq, qara keçəcək - Proqnoz
-
Ukrayna ordusu Xarkovda 14 yaşayış məntəqəsini geri aldı
-
"Bavariya" xal itirdi
-
Bakıda Xalq rəssamının oğlunun meyiti tapıldı - (Foto)
-
İsraildə 5 ağır əməliyyat keçirdim





