Antibiotik qəbul edərkən şəkər istehlak etmək bağırsaq bakteriyalarına zərər verə bilər

Şəkərli qidaların antibiotik müalicəsi ilə birlikdə qəbul edilməsinin bağırsaq mikrobiomuna zərər verərək insanları təhlükəli infeksiyalara qarşı həssaslaşdıra biləcəyi bildirilib.

Milli.Az xəbər verir ki, "Nature" jurnalında dərc edilən yeni bir araşdırma xəstəxanada yatan və kök hüceyrə nəqli öncəsi uzunmüddətli antibiotik müalicəsi alan xərçəng xəstələrinin bağırsaq bakteriyalarında baş verən dəyişiklikləri tədqiq edib. Xərçəng müalicəsi alan xəstələrin yalnız xəstəxana tərəfindən hazırlanan qidaları istehlak etməsi tədqiqatçılara xəstələrin tam olaraq nə qədər və hansı növ qida aldıqlarını izləməyə imkan verib. Bağırsaq mikrobiomunun həzmə kömək etmək, vitamin istehsal etmək, immun sistemini dəstəkləmək və beyinlə əlaqə quraraq serotonin kimi neyroötürücülərin istehsalında rol oynamaq kimi tənqidi funksiyalara sahib olduğu məlumdur.

Memorial Sloan Kettering Xərçəng Mərkəzi, NYU Langone Health və City of Hope Xərçəng Mərkəzinin elm adamları tərəfindən aparılan tədqiqatda 173 xəstədən götürülmüş 1000-dən çox nəcis nümunəsi və istehlak edilən 9 min 400-dən çox xəstəxana yeməyi təhlil edilib.

Tədqiqat qrupundan Dr. Conatan Peled yağ, karbohidrat və lif kimi əsas qida maddələri ilə müəyyən qidaların bağırsaq bakteriyaları üzərindəki təsirlərini analiz etdiklərini bildirib. Peled növündən asılı olmayaraq istehlak edilən şəkərli qidaların, xüsusilə də əlavə şəkərlərin antibiotiklərlə birləşdikdə mikrobioma zərər vermək baxımından güclü mənfi təsir yaratdığını ifadə edib.

Xəstələrin tətbiq etdiyi antibiotik rejiminin intensivliyi artdıqca mikrobiomlarındakı müxtəliflik itkisinin də böyüdüyü müşahidə edilib. Araşdırmada şirniyyat, şəkərli qida və içki istehlakındakı hər 100 qramlıq artımın antibiotik müalicəsi müddətində xəstələrin nəcis nümunələrindəki mikrobiom müxtəlifliyini təxminən 24 faiz azaltdığı müəyyən edilib.

Bağırsaq bakteriyalarındakı müxtəliflik azalmasının "Enterococcus faecium" kimi bəzi zərərli bakteriyaların çoxalması ilə əlaqəli olduğu qeyd edilib. Normal şəraitdə bağırsaqda zərərsiz şəkildə qalan bu bakteriyanın antibiotiklərin digər faydalı bakteriyaları məhv etməsi ilə həddindən artıq çoxala biləcəyi, bağırsaq divarından qan dövranına sızaraq sepsisə və ya orqan rəddi fəsadlarına yol aça biləcəyi vurğulanıb.

Elm adamları insanlarda müşahidə etdikləri bu dəyişikliyi siçanlar üzərində də sınayıblar. Geniş spektrli tək bir antibiotik iynəsi vurulan siçanlara şəkər verildikdə, Enterococcus bakteriyasının miqdarının üçüncü gündə 16 dəfə, altıncı gündə isə 33 dəfə artdığı görülüb.

Araşdırma məlumatları ortalamadan daha çox şəkər istehlak edən xəstələrin orqan nəqlindən sonra həyatını itirmək riskinin digər xəstələrə nisbətən təxminən 12 faiz daha yüksək olduğunu ortaya qoyub. Enterococcus bakteriyasındakı həddindən artıq çoxalmanın antibiotik müalicəsindən sonra təxminən səkkiz gün davam etdiyi bildirilib.

Hyustondakı Baylor Tibb Kollecindən Dr. Entoni Maresso işin xəstəxanalardakı qidalanma proqramlarının dəyişdirilməsi zərurəti ilə bağlı mühüm sual işarələri doğurduğunu ifadə edib. Dr. Peled isə əldə edilən nəticələrin insanların bütün həyatları boyunca deyil, xüsusilə də antibiotik istifadə etdikləri dövrlərdə şəkər istehlakını məhdudlaşdırmalarının faydalı ola biləcəyini göstərdiyini vurğulayıb.

Müəllif: Ülkər Vəliyeva (Milli.Az redaktor)