Sabahkı maqnit burulğanı insanların səhhətində hansı problemləri yaradacaq?

Yaz fəslində Yerdə güclü maqnit burulğanı olacaq. Milli.Az xəbər portalının məlumatına görə, yaxın 2 ay ərzində Günəşin fəallığı artacaq.
Mütəxəssislər bildirir ki, bu, güclü maqnit burulğanlarına səbəb olacaq.
Təkcə aprel ərzində Yerdə 7 maqnit burulğanı olacaq. Daha doğrusu, onlardan biri artıq ayın 4-də olub. Növbəti burulğanlar aprelin 17-si, 18-i, 23-ü, 25-i, 28-i və 30-da baş verəcək.

Yerli mütəxəssislər isə vətəndaşlarımızın narahatlığına əsas görmür. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nəsirəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının direktor müavini Elçin Babayev Milli.Az xəbər portalına açıqlamasında bildirdi ki, giomaqnit burulğanlarının baş verəcəyi vaxtını və sayını  əvvəlcədən söyləmək mümkün deyil. Direktor müavini deyir ki, dünya mütəxəssislərinin əvvəlcədən belə proqnozlar verməsi spekulasiyadan başqa bir şey deyil. Maqnit burulğanın olmasını proqnoz vermək zəlzələnin baş verəcəyini əvvəlcədən xəbər verməsinə bənzəyir. Kim zəlzələnin nə vaxt və harada baş verməsini əvvəlcədən xəbər verə bilir ki?  

E.Babayevin sözlərinə görə, aprelin 10-da geomaqnit həyəcanlaşması olacaq, ancaq sonrakı günlər nə olacağını heç kim deyə bilməz: "Ayın 10-da baş verəcək maqnit həyəcanlaşçması həmişə olduğu kimi adi maqnit həyəcanlaşmasıdır. Günəşdən yüksək sürətli plazma axını çıxıb. Günəşdən Yerə qədər olan məsafə məlum, sürət məlium .Təqribi oalaraq müəyyən edilir ki, aprelin 10-da yertərafı fazaya çatacaq. Ən yaxın proqnoz qısa müddətli proqnozdur ki, onun dəqiq vaxtını isə burulğanın baş verəcəyi andan yalnız 3 gün əvvəl müəyyənləşdirmək mümkündür".

Müsahibimiz hesab edir ki, maqnit həyəcanlaşması daha çox yuxarı en dairələrinə təsir edir. Finlandiya, İsveç, Rusiya, Norveç, Kanada yaşayan insanlarda maqnit təsiri daha güclü hiss olunur. Maqnit qüvvə xətləri perpendiklyar olduğundan yuxarı en dairəərində yaxşı daxil olur. Aşağı en dairələrində isə təsir zəifləyir, ekvator muşahidə olunmur. Azərbaycanda da maqnit təsiri azacıq hiss olunacaq.

Maqnit qasırğası hansı xəstəlikləri oyadacaq?

Maqnit qasırğasının artması meteohəssas insanlarda bir sıra problemlər yaradır. Belə ki, bu insanlarda səhhətləri ilə bağlı narahatlıq hissi yaranır. Həkimlər havanın əsasən qan təyziqi yüksək olan, ürək-damar sinir sistemi xəstəlikləri, revmatik, allergik astma xəstəliyi olanların, şəkər xəstəliyi olan, beyin qan dövranında problemləri olanlar, qan azlığından əziyyət çəkənlərə pis təsir etdiyini deyirlər. Həkim Valeh Qurbanovun Milli.Az xəbər portalına verdiyi məlumata görə, normal maqnit sahəsi insanların sağlamlığına ziyan deyil. Hətta bəzi kimyəvi reaksiyaların, maddələr mübadiləsi üçün bu proses zəruridir. "Lakin maqnit qasırğasının çox olması səhhətdə dəyişiklik yaradır. Ürək-damar sinir sistemi xəstəlikləri, revmatik, allergik asma xəstəliyi olanların, şəkər xəstəliyi olan, beyin qan dövranında problemləri olanlar, qan azlığından əziyyət çəkənlərə maqnit qasırğası daha pis təsir göstərir".

V.Qurbanov bu günlərdə xəstələrin halında kəskin pisləşmə ola biləcəyini qeyd edir. Belə hava hətta beyin insultuna, işemik insulta gətirib çıxara bilər. İnfakt riski artır, qanı az olanlarda ümumi zəiflik, yorğunluq müşahidə edilə bilər, astma xəstələrində tutmalar meydana gələ bilər, ürək bulanması, baş gicəllənmə, qusma, baş ağrıları yarana bilər. Bu cür halların qarşısını almaq üçün bayıra mümkün qədər az çıxmaq məsləhət bilinir. Həkim adıçəkilən xəstəlikdən əziyyət çəkənlərə ev rejimində olmağı, fiziki, əqli, zehni gərginliyə məruz qalmamağı tövsiyə edir. Hətta belə xəstələrin işə getməsi də məqbul sayılmr. Bayıra çıxarkən havanın sakit vaxtında çıxmamaq lazımdır. Küləkli havada isə lüzum olmadıqda bayıra çıxmaq ümumiyyətlə qadağandır.

Həkim tövsiyə edir ki, belə havalarda arterial təzyiqi, beyin-qan dövranında problemi olanlar mütləq təzyiqini ölçməli, qan təzyiqini nizamlayan dərmanlar qəbul etməli, o cümlədən şəkər xəstəliyi olanlar lazımı dərmanlar içməlidir.

Anar Məmmədov
Milli.Az