Yuxuya getmək gnında gözümüzə görünənlərin səbəbi məlum oldu

Yuxuya gedərkən bəzən qırıq-qırıq düşüncələr, qəribə səhnələr və ya məntiqsiz görüntülər canlanır. İnsan o an hələ tam yatmayıb, lakin beyin artıq "yuxu rejimi"ndə işləməyə başlayıb. Paris Beyin İnstitutunun apardığı yeni araşdırma bu keçid halının (hipnaqogiya) sandığımızdan daha mürəkkəb olduğunu ortaya qoyub.

Milli.Az xəbər verir ki, tədqiqatçılar 92 iştirakçı üzərində təcrübə aparıblar. Onlar məşhur ixtiraçı Tomas Edisonun metodundan istifadə ediblər: Edison əlində ağır bir əşya tutaraq mürgüləyərmiş; əşya yerə düşüb səs çıxaranda o, dərhal oyanıb ağlına gələn parlaq ideyaları qeyd edərmiş. Elm adamları da iştirakçıları tam bu keçid anında oyadıb son saniyələrdə zənlərindən nələrin keçdiyini soruşublar.

Beyin "Yatdı" və ya "Oyandı" düyməsindən ibarət deyil
Cell Reports jurnalında yayımlanan araşdırmaya görə, yuxu və oyanıqlıq arasındakı sərhəd çox dumanlıdır. Təcrübə zamanı iştirakçıların beyin fəaliyyəti EEG (elektroensefaloqramma) ilə izlənilib və bəzi maraqlı nəticələr əldə edilib:

EEG məlumatlarına görə, bəzi insanlar texniki olaraq oyaq olsalar da, beyinləri yuxu bənzəri görüntülər istehsal edib.

Əksinə, daha dərin yuxu mərhələsinə keçən bəzi iştirakçılarda beyin hələ də məntiqi və nəzarətli düşüncələr (məsələn, plan qurmaq) istehsal etməyə davam edib.

"Beyin sadəcə bir düymə ilə sönüb-yanan sistem deyil; o, müxtəlif aktivlik naxışlarının bir-birinə qarışdığı mürəkkəb bir mexanizmdir."

Bu araşdırma yalnız yuxuya dalma anındakı qəribəlikləri izah etmir, həm də bir sıra ciddi tibbi vəziyyətləri anlamağa kömək edə bilər:

İnsomniya (yuxusuzluq)

Narkolepsiya

Depressiya

Parkinson xəstəliyi

Araşdırma sübut edir ki, insanın özünü oyaq hiss etməsi hər zaman beynin tam oyaq olması demək deyil. Bəzən "daldım getdim" dediyimiz anlar beynimizin oyanıqlıq fonunda rəsm çəkməsi, yəni yuxu görməsidir.

Lalə Qüdrətova
Milli.Az