Limon duzu nədir, faydaları nələrdir?

Limon duzu digər adı ilə sitrik turşu sitrus meyvələrində təbii olaraq tapılan orqanik bir birləşmədir. Birbaşa limonlardan əldə edilmir, adətən sənaye fermentasiyası yolu ilə istehsal olunur. Kristal formada satılan bu maddə kəskin turş dada malikdir və geniş tətbiq sahələrinə görə qiymətlidir. Limon duzu yemək bişirmədə, təmizlikdə, hətta şəxsi qulluq və sənaye məhsullarında istifadə olunur.

Milli.Az xəbər verir ki, limon duzu təbii olaraq limon və digər sitrus meyvələrində olan turş bir maddədir. Gündəlik həyatda adətən ağ, kristal toz şəklində satılır. Adı "limon duzu" olsa da, əslində duz (natrium xlorid) deyil. Saf halı kimyəvi yolla istehsal olunur, lakin təbiətdəki forması ilə eynidir. Limon duzu qidaların rəf ömrünü uzatmağa kömək edir və ev təmizliyində təbii seçim kimi istifadə olunur. Xüsusilə ərpin təmizlənməsində güclü kimyəvi maddələrə ekoloji təmiz alternativ olaraq dəyərlidir. Kosmetikada isə pilinq və təmizləmə xüsusiyyətlərinə görə istifadə edilir.

Limon duzu bütün bitki və heyvanlarda az miqdarda mövcuddur. Bunun səbəbi bədəninizin karbohidratlardan, yağlardan və zülallardan enerji əldə etməsini təmin edən maddələr mübadiləsi yolunda mühüm bir vasitə olmasıdır.

Limon duzunun faydaları:

Konservant rolu oynayır: Yeməklərin daha uzun müddət təzə qalmasını təmin edir. Bəzi hallarda evdə hazırlanan konservlərdə yarana biləcək botulizm xəstəliyinin qarşısını ala bilər.

Həzm sistemini yaxşılaşdırır: Bağırsaqlarınızda həzmə və qidalardan qida maddələrinin sorulmasına kömək edən dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Bəzi araşdırmalar bağırsaq mikrobiomasının quruluşunu faydalı şəkildə dəyişdirdiyini göstərir.

Böyrəkləri qoruya bilər: Sitrik turşu və natrium sitrat məhlulu böyrək daşı yaranmasının qarşısını ala bilər. Həmçinin qanın və sidiyin turşuluğunu azaldaraq podaqra (gut) xəstəliyinə də kömək edə bilər.

Oksidləşdirici zədələnməni önləyir: Təbii antioksidantdır və maddələr mübadiləsinə, sinir sisteminə və ürəyə təsir edən narahatlıqlara qarşı qoruyucu faydalar təmin edə bilər.

İçkilərdə, şirniyyatlarda və emal olunmuş qidalarda qida konservantı, dadverici və turşuluq verən maddə kimi istifadə olunur. Bundan əlavə, təmizlik məhsullarında ərp təmizləyici kimi, eləcə də dərman, kosmetika və dəriyə qulluq məhsullarında pH balanslaşdırıcı komponent kimi geniş istifadə olunur.

Həddindən artıq istifadə edildikdə aşağıdakı problemlərə yol aça bilər:

Diş emalını aşındırır: Yüksək turşuluq diş emalını zədələyərək həssaslığın artmasına, çürüməyə və rəng dəyişikliyinə səbəb ola bilər.

Həzm problemləri: Tez-tez istehlakı mədə qıcıqlanmasına, ürəkbulanmaya, ishala və qarın sancılarına səbəb ola bilər.

Mədə yanması: Xüsusilə qastrit və reflü kimi narahatlığı olanlarda mədə turşusu istehsalını artıraraq şikayətləri gücləndirə bilər.

Yüksək təzyiq və şişkinlik: Bədəndə suyun tutulmasına və təzyiqin yüksəlməsinə yol aça bilər.

Dəri həssaslığı: Dəriyə birbaşa təmas etdikdə qıcıqlanma, quruluq və ya günəş işığına qarşı həssaslıq yarada bilər.

Limon duzu necə istifadə olunur?
Mətbəxdə: Dəniz məhsullarına, salatlara dad vermək üçün, eləcə də ev turşularında, mürəbbə istehsalında və meyvə-tərəvəzlərin qaralmasının qarşısını almaq üçün təbii konservant kimi istifadə olunur.

Təmizlikdə: Çaydanlardan, kofe maşınlarından və kranlardan ərpi təmizləmək üçün çox effektlidir.

Şəxsi qulluq: Müxtəlif kosmetik formulalarda köməkçi komponent kimi yer alır.

Kimlər limon duzu istifadə etməməlidir?
Mədə xəstələri: Qastrit və ya reflü problemi olanlar.

Diş həssaslığı olanlar: Diş emalı zəif olan şəxslər.

Kiçik uşaqlar: Mədə və diş strukturları daha həssas olduğu üçün.

Hamilələr: Reflü riskini artıra bildiyi üçün diqqətli olmalıdırlar.

Böyrək daşı olanlar: Həkim məsləhəti olmadan həddindən artıq istifadədən qaçmalıdırlar.

Dərman qəbul edənlər: Xüsusilə mədə turşusu balansına təsir edən dərmanlarla birlikdə ehtiyatlı istifadə edilməlidir.

Lalə Qüdrətova
Milli.Az