NASA Mars "Curiosity" ehtimal olunan həyat izlərinin arxasınca

NASA-nın "Curiosity" marsoxodu "Mount Sharp" dağının ətəklərində aşkar edilən qutuyabənzər müəmmalı silsilələri araşdırır. Antik mikrobial həyat izləri üçün kritik məlumatlar əldə edilir. 

Milli.Az xəbər verir ki, təxminən 14 ildir fəaliyyət göstərən "Curiosity" son altı aydır olduqca maraqlı bir geoloji strukturu - "boxwork" (qutuyabənzər torlar) adlanan qaya birləşmələrini tədqiq edir. İlk dəfə 2006-cı ildə peyk görüntüləri ilə aşkar edilən bu strukturlar, indi "Curiosity"nin birbaşa laboratoriya müayinəsindən keçir.

Peykdən baxıldıqda nəhəng hörümçək torlarını xatırladan bu strukturlar, əslində 1-2 metr hündürlüyündə olan qayalıq silsilələrdir. Alimlərin əsas fərziyyəsi belədir:

Milyonlarla il əvvəl yeraltı sular qaya çatlarından axaraq mineral çöküntülər buraxıb.

Zamanla bu minerallar sərtləşərək torşəkilli divarlar yaradıb.

Yumşaq süxurlar külək və aşınma nəticəsində yox olduqda, geriyə bu müəmmalı "qutular" qalıb.

"Curiosity"nin apardığı Rentgen analizləri silsilələrdə gil mineralları, çökəkliklərdə isə karbonat yataqları aşkar edib. Bu kimyəvi birləşmələr Marsın keçmişində suyun varlığını və ətraf mühit şəraitini bərpa etmək üçün həyati önəm daşıyır.

"Yaş kimya" üsulu ilə aparılan son analizlərdə karbon əsaslı üzvi molekulların izinə düşülüb. Bu molekullar həyatın formalaşması üçün əsas bloklar hesab olunur.

Tapıntılar göstərir ki, Marsda yeraltı sular əvvəllər təxmin edildiyindən daha uzun müddət mövcud olub. Bu isə mikrobial həyatın planet tamamilə donmuş səhraya çevrilməzdən əvvəl daha çox sağ qala bildiyi deməkdir.

NASA-nın Reaktiv Sürət Laboratoriyası komandası bildirir ki, "Curiosity" mart ayı ərzində bu bölgəni tərk edərək dağın sülfatla zəngin daha yüksək qatlarına doğru irəliləyəcək. Məqsəd Marsın milyardlarla il ərzində keçirdiyi dramatik iqlim dəyişikliyini addım-addım sənədləşdirməkdir.

Lalə Qüdrətova
Milli.Az