Dünya

40 min illik sirr açıldı: Buz dövrünün "qonağı" laboratoriyada

15 Yanvar 2026 07:07

Baxış: 1 278

VTB-də minimal faiz dərəcəsi ilə nağd kredit 9.9%-dən

#MARAQLI

Sibirin donmuş torpaqlarında tapılan və on min illərdir buzun içində qorunub saxlanılan qədim canlının qalıqları ilk dəfə laboratoriya şəraitində tədqiqat üçün açılıb. 40 min il əvvəl yaşadığı müəyyən edilən bu nadir tapıntı, buz dövrünün ekosistemini anlamaq üçün alimlərə misilsiz imkanlar yaradır.

Milli.Az xəbər verir ki, Rusiyanın Yakutiya bölgəsində permafrost (daimi donuşluq) qatının əriməsi nəticəsində aşkarlanan bu canlı, indiyədək tapılmış ən yaxşı qorunmuş nümunələrdən biri hesab olunur. Elm adamları canlının bədən bütövlüyünün pozulmadığını, hətta daxili orqanlarının belə olduğu kimi qaldığını bildirirlər.

Beynəlxalq tədqiqat qrupunun iştirakı ilə həyata keçirilən yarma prosesi zamanı canlının yumşaq toxumalarından və daxili orqanlarından nümunələr götürülüb. Bu nümunələr üzərində aparılacaq mikrobioloji və genetik analizlər vasitəsilə 40 min il əvvəl mövcud olan viruslar, bakteriyalar və canlının qidalanma rasionu barədə dəqiq məlumatlar əldə ediləcək.

Tədqiqatçıları ən çox təəccübləndirən məqam canlının xəzinin və dərisinin bu qədər uzun müddət ərzində çürümədən qalmasıdır. Mütəxəssislərin fikrincə, bu dərəcədə mükəmməl qorunma dondurucu temperaturun yaratdığı təbii mumiyalaşma prosesi sayəsində mümkün olub. "Bu canlı sanki 40 min il əvvəl deyil, cəmi bir neçə gün əvvəl ölüb", - deyə mütəxəssislər bildirirlər.

Bu kəşf həm də nəsli kəsilmiş heyvanların klonlaşdırılması ilə bağlı müzakirələri yenidən alovlandırıb. Götürülən DNT nümunələri əgər kifayət qədər sağlamdırsa, gələcəkdə bu növün genetik surətinin yaradılması nəzəri cəhətdən mümkün ola bilər. Lakin hazırda alimlərin əsas diqqəti buz dövrünün iqlim dəyişikliklərini və həmin dövrün canlılarının adaptasiya mexanizmlərini öyrənməyə yönəlib.

Lalə Qüdrətova
Milli.Az