Marketlərdə “bayram tonqalı” SATILIR

Ölkəmizə yaz gəlir. Novruz bayramına isə sayılı günlər qalıb. Bayramda tonqal yandırmaq adətdəndir. 

Milli.Az xəbər verir ki,hazırda isə mağazalarda hazır tonqallara da rast gəlmək olur.

Qiyməti 18 manat olan bu tonqallar bəs insanlara nə dərəcədə maraqlıdır? 

Paytaxt sakinləri tonqal qalamağı almaqdan üstün tutur. Onlar bu qiymətə tonqalın baha olduğunu düşünürlər:

"Özümüz qalayanda daha həyacanlı olur. Bu qiymətə olan tonqal israfçılıqdı. 18 manat bir ailənin bir günlük ərzaq ehtiyacını qarşılayır".

Tonqal qalamaq adəti haradan gəlir və mənası nədir?

Azərbaycan xalqının qədim ənənələrindən biri olan tonqal qalamaq adəti xüsusilə Novruz bayramı ərəfəsində geniş şəkildə qeyd olunur. Bu ənənə minilliklər boyu qorunaraq bu günə qədər gəlib çatıb və xalqın mədəni yaddaşının mühüm hissəsi sayılır.

Tarixçilərin fikrincə, tonqal qalamaq adətinin kökləri qədim dövrlərə, insanların oda müqəddəs münasibət bəslədiyi dövrə gedib çıxır. Od qədim Türk və Şərq mədəniyyətlərində təmizlik, işıq və yenilənmə rəmzi hesab olunurdu. Xüsusilə Zərdüştilik dövründə od müqəddəs sayılır, insanların həyatında xüsusi yer tuturdu. Bu səbəbdən də baharın gəlişi və təbiətin yenilənməsi münasibətilə od qalamaq ənənəsi formalaşıb.

Novruzdan əvvəlki çərşənbələrdə tonqal qalamaq, onun üzərindən tullanmaq geniş yayılmış adətlərdəndir. İnsanlar tonqalın üzərindən tullanarkən "Ağırlığım-uğurluğum odda qalsın" deyərək köhnə ilin çətinliklərinin, xəstəlik və uğursuzluqlarının odda yanıb yox olacağına inanırlar. Bu mərasim həm də insanların yeni ilə təmiz və saf niyyətlə başlamasını simvolizə edir.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, tonqal qalamaq təkcə dini və ya mifoloji məna daşımır, həm də insanların bir araya gəlməsinə, birlik və həmrəyliyin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Ailələr, qonşular və uşaqlar tonqal ətrafında toplaşaraq bayram əhval-ruhiyyəsini bölüşür, milli adət-ənənələri yaşadırlar.

Bu gün də Azərbaycanda Novruz ərəfəsində qalanan tonqallar xalqın qədim inanclarını, təbiətə bağlılığını və yenilənmə arzusunu simvolizə edən mühüm mədəni ənənə kimi yaşamaqda davam edir. 

Aysel
Milli.Az