Beton əvəzinə bu üsuldan istifadə edirlər: Dağ boyda torpağı təkbaşına saxlayır - FOTO

Maili və dağlıq ərazilərdə torpaq sürüşməsinin qarşısını almaq üçün inşa edilən ənənəvi beton istinad divarlarının həddindən artıq baha başa gəlməsi, kənd yerlərində yaşayan vətəndaşları və kiçik təsərrüfat sahiblərini yeni axtarışlara sövq edib. Yararsız təkərlərin içini sıxılmış torpaqla dolduraraq "ekoloji istinad divarı" inşa edən braziliyalı bir inşaatçının metodu həm xərcləri sıfıra endirib, həm də beton qədər möhkəm alternativ təklif edərək kəndlərdə yeni bir cərəyan başladıb.

Milli.Az xəbər verir ki, dik yamaclarda torpağın sabitliyini təmin etmək, əkin sahələrini və evləri qorumaq üçün istinad divarı çəkmək həyati bir zərurətdir. Lakin hazır beton, armatur və usta xərclərinin astronomik səviyyəyə çatması bu cür qoruyucu divarların tikilməsini demək olar ki, qeyri-mümkün etmişdi.

Köhnə avtomobil təkərlərindən istifadə edilən bu ekoloji mühəndislik texnikası isə bütün qaydaları dəyişib. Ənənəvi beton divarlar tamamilə elastikliyini itirmiş sərt bir maneə yaradırsa, təkər sistemi ağırlıq və balans prinsipi ilə işləyir:

Üfüqi şəkildə üst-üstə düzülən təkərlərin içi qat-qat torpaqla doldurulur.

Hər qatda olan torpaq insan gücü və ya xüsusi alətlərlə tamamilə sıxışdırılır.

Boşluqları qaldığı üçün sıxılan torpaq zamanla bütöv bir kütləyə çevrilərək sərtləşir.

Beləliklə, hər bir təkər nəhəng konstruktiv bloka çevrilərək ərazinin yan təzyiqini və torpaq yükünü mükəmməl şəkildə qəbul edir.

Tikinti zamanı ən kritik 3 qayda
Kənd yerlərində sürətlə kopyalanan və hər kəsin öz imkanları ilə edə biləcəyi bu metodun ən vacib tətbiq addımları aşağıdakılardır:

İnşaata başlamazdan əvvəl bitki kökləri və boş torpaq sahədən tamamilə təmizlənir. Qazıntı işlərinin rahat olması üçün torpağın yumşaq olduğu yağışdan sonrakı dövrün seçilməsi tövsiyə olunur.

Divarın tam düz tikilməsi ən böyük səhvdir. Qurğu, arxasındakı yamaca doğru yüngülcə maili şəkildə yerləşdirilməlidir. Bu əyilmə divarın dözümlülüyünü artırır və torpağın təzyiqi ilə önə doğru uçmasının qarşısını alır.

İlk sıra yerləşdirildikdən sonra, növbəti qatlar eynilə kərpic hörgü məntiqində olduğu kimi, alt qatın birləşmə yerlərini bağlayacaq şəkildə (şahmat nizamı ilə) düzülür. Bu, yükün divara bərabər paylanmasını təmin edir.

Möhkəmliyi və yeganə risk faktoru
Konstruktiv olaraq 4 ildən çoxdur ki, ən kiçik bir sürüşmə və ya xəsarət nümayiş etdirmədən ayaqda qalan bu divarların baxımı da çox sadədir. Lakin rezin materialın təbiəti ilə bağlı diqqət edilməli yeganə təhlükə yanğındır.

Divarın yaxınlığında quru otların yığılmasına icazə verilməməli və yanğın riskini artırmamaq üçün divar ətrafında kimyəvi ot dərmanlarından (herbisid) istifadə edilməməlidir. İstəyənlər, torpağın təbii nəm drenajını pozmayacaq şəkildə divarın xarici səthinə yüngül suvaq və ya nazik bir beton təbəqəsi də çəkə bilərlər.

Bu metodun sürətlə yayılmasının ən böyük səbəbi iqtisadi tərəfidir. Layihənin əsasını təşkil edən köhnə təkərlər avtoservislərdən və təkər təmiri məntəqələrindən tamamilə pulsuz əldə edilir. Çünki bir çox müəssisə köhnə təkərlərin utilizasiya xərcindən qurtulmaq üçün bu tullantıları məmnuniyyətlə verir. Həm təbiətə atılan rezin tullantıların miqdarını azaldan, həm də kəndlinin cibini ağır xərclərdən qurtaran bu dahi üsul, tikinti sektorunda davamlılığın ən gözəl nümunələrindən biri hesab olunur.

Lalə Qüdrətova
Milli.Az