Kəskin leykoz zamanı nə etməlı?

Kəskin leykoz qanyaranma sisteminin şiş xəstəliyidir. Şiş transformasiyası qanyaranmanın kötük hüceyrələrinin differensasiyasının ilk mərhələlərində baş verir və onun sonrakı yetişməsi baş vermir.Kəskin leykoz termini şiş hüceyrələrinin morfoloji və sitokimyəvi xüsusiyyətlərini ifadə edir.
Kəskin leykoz hemoblastozların ən ağır formalarından biridir. Kəskin leykoz bütün yaş dövrlərində rast gəlindiyinə baxmayaraq ən çox 3-4 və 60-70 yaşlarında xəstələrdə təsadüf olunur.Kişilər qadınlara nisbətən daha çox xəstələnirlər.XX əsrin 70 ci illərinə qədər bu xəstəliyə tutulan hər kəs ölürdü.Müasir dövrdə tibbin inkişafı ilə əlaqədar xəstəliyin müalicəsində bir sıra nəaliyyətlər əldə olunmuşdur.
ETİOLOGİYASI
Xəstəliyin etiologiyası məlum deyil. Lakin bir sıra faktorların rolunun böyük olduğu danılmazdır:
1) xromosom anomaliyaları
2) şüalanma
3)ətraf mühitin çirklənməsi və dərmanların toksiki təsiri
4) qanyaranma sisteminin xəstəlikləri
PATOGENEZ
Yuxarıda göstərildiyi kimi xəstəliyin əsasında şiş blast hücüeyrələrinin sümük iliyində fəaliyyəti durur, hansı ki bu toxulalar müxtəlif orqanlara metastaz verir( qara ciyərə beyinə,dalağa)
Kəskin leykozda qanyaranmanın tormozlanması bir sıra faktorlarla əlaqədardır
1) şış ətrafında qanyaranma mühitinin zədələnməsi
2)normal hemopoyezin sıxışdırılması
3) bıast hüceyrələri tərəfindən normal qanyaratma hüceyrələrinin artımının inhibisiya edən maddələrin sintezi
TƏSNİFATI:
Kəskin leykoz zamanı şiş transformasiyası kötük hüceyrələrinin ilk differensiasiya mərhələsində baş verdiyindən kəskin leykoz limfoblast və qeyri - limfoblast olmaqla 2 yerə bölünür.Bu iki qrup özlüyündə müxtəlif formalara malikdir
1) kəskın limfoblast leykoz
2)kəskin mieloblast leykoz
3) kəskin mieloblast leykoz
4)kəskin monoblast leykoz
Xəstəlik bir neçə mərhələyə bölünür
1.Başlanğıc
2.İnkişaf etmiş
3 .Terminal
KLİNİKİ MƏNZƏRƏ:
Kəskin leykoz zamanı aşağıdakı sindromlar meydana gəlir:
Xəstənin sümük iliyində şiş toxumaları inkişf edir.Dalaqda, qara ciyərdə,limfatik düyünlərdə şişkinliklər , qarın boşluğunda metastaz baş verir.Xəstənin dərisində , beyin qişalarında , böyrəyində , ağ ciyərlərində zədələnmələr baş verir,Anemik sindrom meydana çıxır, bədən kütləsinin azalması, qızdırma, tərləmə,həddindən artıq zəifləmə baş verir.
MÜALİCƏSİ
Xəstəliyin müalicəsində leykozun remissiyasının qarşısını alamğa çalışılar,Xəstəyə antileykemik preparatlar, kimya terapiyası təyin edirlər.
Milli.Az