Cəmiyyət
VTB-də minimal faiz dərəcəsi ilə nağd kredit 9.9%-dən
Ordubadda yayın gəlişini də bayram edərmişlər
2 İyul 2014 15:39
0 Şərh
Baxış: 1 866
VTB-də minimal faiz dərəcəsi ilə nağd kredit 9.9%-dən
Təqvimə uyğun olaraq xalqımız qış və yaz fəsillərini mərasim (çillə) və bayramla (Novruz) qarşılayır. Nədənsə, yay və payız fəsillərinin qarşılanması üçün bir mərasim, yaxud bayram keçirilməyir. Son dövrün araşdırmalarından və toplanmış etnoqrafik materiallardan məlum olur ki, keçmişdə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad bölgəsində yayın gəlişi "Susəpən" adlı mərasimlə qeyd edilərmiş.
Bu el şənliyi iyun ayının 21-də - astronomiya təqvimi ilə yazın sona çatdığı, yayın girdiyi gün Ordubad bölgəsindəki Gilançay vadisinin yuxarı hissəsində keçirilərmiş. Mərasimə ətraf kəndlərin sakinləri də qoşularmış. "Susəpən" səhər erkəndən Gəmiqaya yaxınlığındakı Bibiqətər və Qara pirlərini ziyarətlə başlayarmış. Ziyarət üçün əvvəlcədən hər cür hazırlıq işləri görülərmiş. Səcdəgahlara gedərkən yol boyu insanlar bir-birilərinin üzərinə su çiləyərmişlər. Pirlər ziyarət edildikdən sonra camaat Gəmiqaya abidəsinə üz tutarmış. El şənlikləri burda başlanarmış. Xüsusi bayram yeməkləri hazırlanar, yallı gedilər, at yarışları və digər oyunlar keçirilərmiş. Küsülülər məclisə gətirilərək barışdırılarmış. Növbəti gün - ayın 22-si insanlar Gəmiqaya ətrafına yığışıb Günəşi qarşılayarmışlar. Beləcə, mərasim iki gün qeyd edilərmiş. İkinci günün əvvəlkinə nisbətən daha təmtəraqlı olması və adamların çoxluğu ilə seçilərmiş. Mərasimdə iştirak edənlər Günəş doğmamış qayaların üzərindəki şehi üzlərinə sürtərmişlər. Sonra "Gözəllər" adlanan çeşmədən su götürər, onu növbəti ilin həmin vaxtına qədər saxlayar, ondan bərəkət və sağlamlıq vasitəsi kimi istifadə edərmişlər. Özü də buradan hər gün deyil, məhz həmin gün götürülən suyun sehrinə-hikmətinə inanılarmış. Mərasim başa çatanda camaat yenidən biri-birinin üzərinə su çiləyə-çiləyə geri dönər, bununla da tədbir bitmiş hesab olunarmış.
Məlumdur ki, su ilə təmizlənmə, suçiləmə, suyatapınma kimi el adətləri Naxçıvanda novruzqabağı axır çərşənbənin səhəri günü həyata keçirilir. Bu da islamdan öncə xalqımızın suya tapınması, suya həyat mənbəyi kimi baxması ilə əlaqədardır.
Mərasimdə Gəmiqayanın dörd tərəfində qurbanlar kəsilər və qohumlara, qonşulara, kimsəsizlərə paylanarmış. Dörd tərəfə qurban kəsib paylamaq adətinə "Bilqamıs" dastanında da rast gəlinir. Bəhs olunan mərasimlə bağlı digər türk xalqlarının da adət-ənənələrində oxşarlıq mövcuddur. Çuvaşlarda buna bənzəyən "Tarla qurbanı" adlı mərasim vardır. Mərasim zamanı insanlar yayın başlaması münasibətilə su kənarlarına toplaşıb göyə qurban verərdilər. Mayya mədəniyyətinin daşıyıcıları da müasir təqvimlə iyun ayının 22-nə təsadüf edən qurbanvermə mərasimi keçirərdilər.
Maraqlıdır ki, Naxçıvanın başqa heç bir yerində yayın girməsi ilə bağlı mərasim keçirilməyib. "Susəpən" mərasimi haqqında ilk dəfə məlumat verən AMEA-nın müxbir üzvi Hacı Qadir Qədirzadənin fikrincə, bu mərasimin Nuh peyğəmbərlə bağlılığı vardır, ancaq o, astronomik təqvimlə də səsləşir. Mərasimin "Susəpən" adlandırılması, burada icra edilən adət və ayinlər bayramın genetik cəhətdən Azərbaycan türklərinə aidliyindən xəbər verir.
"Azərbaycan" qəzeti
Bu el şənliyi iyun ayının 21-də - astronomiya təqvimi ilə yazın sona çatdığı, yayın girdiyi gün Ordubad bölgəsindəki Gilançay vadisinin yuxarı hissəsində keçirilərmiş. Mərasimə ətraf kəndlərin sakinləri də qoşularmış. "Susəpən" səhər erkəndən Gəmiqaya yaxınlığındakı Bibiqətər və Qara pirlərini ziyarətlə başlayarmış. Ziyarət üçün əvvəlcədən hər cür hazırlıq işləri görülərmiş. Səcdəgahlara gedərkən yol boyu insanlar bir-birilərinin üzərinə su çiləyərmişlər. Pirlər ziyarət edildikdən sonra camaat Gəmiqaya abidəsinə üz tutarmış. El şənlikləri burda başlanarmış. Xüsusi bayram yeməkləri hazırlanar, yallı gedilər, at yarışları və digər oyunlar keçirilərmiş. Küsülülər məclisə gətirilərək barışdırılarmış. Növbəti gün - ayın 22-si insanlar Gəmiqaya ətrafına yığışıb Günəşi qarşılayarmışlar. Beləcə, mərasim iki gün qeyd edilərmiş. İkinci günün əvvəlkinə nisbətən daha təmtəraqlı olması və adamların çoxluğu ilə seçilərmiş. Mərasimdə iştirak edənlər Günəş doğmamış qayaların üzərindəki şehi üzlərinə sürtərmişlər. Sonra "Gözəllər" adlanan çeşmədən su götürər, onu növbəti ilin həmin vaxtına qədər saxlayar, ondan bərəkət və sağlamlıq vasitəsi kimi istifadə edərmişlər. Özü də buradan hər gün deyil, məhz həmin gün götürülən suyun sehrinə-hikmətinə inanılarmış. Mərasim başa çatanda camaat yenidən biri-birinin üzərinə su çiləyə-çiləyə geri dönər, bununla da tədbir bitmiş hesab olunarmış.
Məlumdur ki, su ilə təmizlənmə, suçiləmə, suyatapınma kimi el adətləri Naxçıvanda novruzqabağı axır çərşənbənin səhəri günü həyata keçirilir. Bu da islamdan öncə xalqımızın suya tapınması, suya həyat mənbəyi kimi baxması ilə əlaqədardır.
Mərasimdə Gəmiqayanın dörd tərəfində qurbanlar kəsilər və qohumlara, qonşulara, kimsəsizlərə paylanarmış. Dörd tərəfə qurban kəsib paylamaq adətinə "Bilqamıs" dastanında da rast gəlinir. Bəhs olunan mərasimlə bağlı digər türk xalqlarının da adət-ənənələrində oxşarlıq mövcuddur. Çuvaşlarda buna bənzəyən "Tarla qurbanı" adlı mərasim vardır. Mərasim zamanı insanlar yayın başlaması münasibətilə su kənarlarına toplaşıb göyə qurban verərdilər. Mayya mədəniyyətinin daşıyıcıları da müasir təqvimlə iyun ayının 22-nə təsadüf edən qurbanvermə mərasimi keçirərdilər.
Maraqlıdır ki, Naxçıvanın başqa heç bir yerində yayın girməsi ilə bağlı mərasim keçirilməyib. "Susəpən" mərasimi haqqında ilk dəfə məlumat verən AMEA-nın müxbir üzvi Hacı Qadir Qədirzadənin fikrincə, bu mərasimin Nuh peyğəmbərlə bağlılığı vardır, ancaq o, astronomik təqvimlə də səsləşir. Mərasimin "Susəpən" adlandırılması, burada icra edilən adət və ayinlər bayramın genetik cəhətdən Azərbaycan türklərinə aidliyindən xəbər verir.
"Azərbaycan" qəzeti
DİGƏR XƏBƏRLƏR
-
Narkotik əməliyyatlarında həbs edilənlər var - (Video)
-
Xaricdən onlayn alış-veriş edənlərin nəzərinə
-
Bu institutda direktor 6 min, müavinləri 5 min manat alacaq
-
Prezident təqaüdü alanların sayı açıqlandı
-
Yanacaq doldurdu, amma şlanqı ayırmağı unutdu - Magistral yolda təhlükəli anlar - (Video)
-
Məktəblər qışa hazırdırmı? - Agentlikdən açıqlama
XƏBƏR LENTİ
-
"Başımdakı tük qədər mənimlə ailə qurmaq istəyən insan var" - Mətanət Əsədova
-
Hər gün toyuq əti yemək bədəndə nəyi dəyişdirir? 6 əsas təsir
-
Tural Əlizadəyə vəzifə verildi
-
"Ürəyim istəyəni oxumadım, toylara qaçdım" - Nüşabə Ələsgərli
-
Banka pul qoyanlar üçün güzəşt ləğv edilir - (Video)
-
Günün qoroskopu: İntuisiyanız bu gün ən güclü silahınız olacaq
-
Türkiyə və Azərbaycanın XİN rəhbərləri arasında telefon danışığı olub
-
İşlənmiş telefon alanda bu kodu mütləq yoxlayın - Oğurluq olub-olmadığını öyrənəcəksiniz
-
"Nənəmin təndiri"ndə yanğın oldu
-
Mənzil satışı prosedurunda yeni güzəşt tətbiq olunacaq - (Video)
-
Gülarənin qətli ilə bağlı bəzi təfərrüatlar məlum olub - (Video)
-
Vatsapda yeni "bənövşəyi" funksiya - (Foto)
-
Azərbaycanın daha 4 boksçusu U-23 Avropa çempionatında mərhələ adlayıb - (Foto)
-
“Azərbaycanla sülh müqaviləsi imzalanmadan getmək niyyətində deyiləm” - Paşinyan
-
"Lexus"la piyadanı vurub öldürən qadının kimliyi məlum oldu
-
Bakıda 17 yaşlı oğlan bıçaqlandı
-
Karyeraları boyu qırmızı vərəqə almayan futbol əfsanələri
-
Qazaxda ağır qəzada həlak olan ata və azyaşlı qızının fotosu - Yenilənib
-
Farah Zeynep Abdullahın burnu sındı - (Foto)
-
"La Scala"dan tutmuş sənətkarın unikal səsinə kimi - Kanadadan olan Vaqif Kərimovla müsahibə - (Foto/Video)
-
Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar
-
Ceyhun Bayramov ABŞ nümayəndəsi ilə Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası və TRIPP layihəsini müzakirə edib - (Foto)
-
Azərbaycana nərə kürüsü gətirmək bahalaşacaq
-
Mbappedən Arda ilə bağlı paylaşım





