Lokma şirniyyatı resepti

Türkiyə mətbəxinin ləzzətlərindən biri olan lokma şirniyyatı çölünün xırtıldayan, daxilinin isə yumşaq olması ilə damaqlarda iz buraxır. Lakin bir çox insan evdə lokma hazırlayarkən xəmirin formasız olmasından, qızardılarkən həddindən artıq çox yağ çəkməsindən və ya şərbətləndikdən dərhal sonra yumşalmasından şikayətlənir. Halbuki xəmirin maya balansından yağın istiliyinə və qaşığın yağlanma texnikasına qədər diqqət yetiriləcək kiçik addımlar lokmaların qızılı sarı toplara çevrilməsini təmin edir. 

Milli.Az xəbər verir ki, evdə hazırlanmış lokma şirniyyatının o arzulanan xırtıldayan quruluşa çatması mətbəxdə düzgün xəmir qatılığının və qızartma texnikalarının tətbiq edilməsindən asılıdır. Yaxşı bir lokma xəmiri əldə etmək üçün un, su, maya, həmçinin bir qədər şəkərlə duzun hamar bir axıcılıqda yoğrulub kifayət qədər dincəldilməsi lazımdır. Xəmirin həddindən artıq qatı olması şirniyyatın daxilinin xəmir qalmasına, çox duru olması isə yağda forma almamasına səbəb olur. Həmçinin qızartma mərhələsində xəmiri yağa atarkən istifadə edilən şirniyyat qaşığının mütəmadi olaraq yağa batırılması xəmirin yapışmadan hamar şəkildə sürüşməsini təmin edir. İsti qızaran lokmaların soyuq şərbətlə qovuşdurulması isə o gözlənilən xırtıltını əldə etməyin ən təməl qaydasıdır.

Xəmirin hamar yoğrulması və mayalanma sirri
Xırtıldayan lokma şirniyyatının təməli keks xəmirindən daha qatı, lakin çörək xəmirindən daha duru olan xüsusi qatılıqlı xəmirində gizlidir. İlıq su, quru və ya yaş maya, az miqdarda şəkər, duz və un çırpıcı və ya taxta qaşıq vasitəsilə topaq qalmayana qədər yaxşıca qarışdırılır. Xəmirin içində hava qabarcıqları əmələ gələnə qədər yoğrulması qızardılarkən daxilinin süngər kimi məsaməli olmasına kömək edir. Hazırlanan xəmirin üzəri örtülərək otaq temperaturunda həcmi iki dəfə böyüyənə qədər təxminən 40-50 dəqiqə mayalanmağa buraxılır. Mayası tam gələn xəmir tökmə mərhələsinə keçməmişdən əvvəl yüngülcə qarışdırılaraq ilk havası alınır.

Ovuc içi və yağlı qaşıqla forma vermə
Lokmanı dairəvi və hamar şəkildə tökməyin ənənəvi yolu xəmiri ovuc içinə alıb baş və işarət barmağı arasından sıxaraq çıxarmaqdır. Üstdə yığılan dairəvi xəmir parçası maye yağa batırılmış şirniyyat qaşığı vasitəsilə sürətlə sıyrıılaraq qızmar yağa buraxılır. Qaşığın hər dəfə yağa batırılması xəmirin qaşığa yapışmasının qarşısını alaraq qüsursuz kürələr əmələ gəlməsini təmin edir. Alternativ olaraq xəmir sıxma torbasına doldurulub ucu yağlı qayçı ilə kəsilərək də praktiki şəkildə tökülə bilər. Bu mərhələdə cəld hərəkət etmək lokmaların eyni vaxtda bişməsinə imkan yaradır.

Dərin yağda bərabər və nəzarətli qızartma
Yağa tökülən lokmaların çölünün xırtıldayan, daxilinin isə tam bişmiş olması üçün yağın istiliyinin balanslı saxlanılması vacibdir. Çox qızmar yağ lokmaların çölünü dərhal qovurub içini xəmir saxlayır, soyuq yağ isə xəmirin həddindən artıq yağ çəkməsinə səbəb olur. Qazandakı lokmalar kəvgir köməyi ilə davamlı qarışdırılaraq və yağın içində fırladılaraq hər tərəfinin bərabər qızarması təmin edilir. Qızılı sarı rəng alan lokmalar süzgəcli kəvgirlə yağdan sürətlə yığılır. Yağı yaxşıca süzülən isti lokmalar birbaşa şərbət qazanına əlavə olunur.

İsti lokma və soyuq şərbət qovuşması ilə servis
Qızaran isti lokmalar əvvəlcədən qaynadılıb tamamilə soyudulmuş şərbətin içinə buraxılır. Şərbətin içində təxminən 2-3 dəqiqə qarışdırılaraq saxlanılan lokmalar şərbəti sürətlə içinə çəkərək parlaq bir görünüş qazanır. Lokmaları şərbətdə çox uzun müddət saxlamamaq yumşalmalarının qarşısını almaq və xırtıltılarını qorumaq baxımından əhəmiyyətlidir. Şərbətdən çıxarılan şirniyyatlar servis qabına alınaraq üzərinə üyüdülmüş antep fıstığı, darçın və ya qoz səpilərək təqdim olunur. Çölü xırtıldayan, içi şərbətlə dolu lokmalar ılıq və ya soyuq olaraq süfrəyə verməyə hazırdır.

Müəllif: Ülkər Vəliyeva (Milli.Az redaktor)