Maraqlı

Babək nə vaxt öldürülüb? - O, saraya niyə bəzək-düzəkli filin üstündə gətirildi?

13 Noyabr 2016 18:42
62 Şərh     Baxış: 8 902

Milli.Az publika.az-a istinadən bildirir ki, Babəkin ölümü ilə bağlı müxtəlif fərziyyələr var. İstər elm adamlarımız, istərsə də həvəskar tarixçilər bu məsələyə fərqli baxışlar sərgiləyirlər. Ancaq əslində necədir? Bütün bu qaranlıq məqamlara aydınlıq gətirmək üçün tanınmış araşdırmaçı yazar Ceyhun Bayramlının "Babək nə vaxt öldürülüb?" yazısını tədim edirik.

Tarixi mənbələrin məlumatlarına istinadən söyləməliyik ki, Afşin Hidr ibn Kavusun razılığı ilə 837-ci il sentyabrın 15-i (hicri tarixlə 222-ci il şəvval ayının 11-i), Təbərinin yazdığına görə, aylı bir gecədə səhərə kimi Bəzz qalasının xarabalıqlarını, hələ də yanan evlərin tüstüsünü, həlak olanların cəsədlərini seyr edən Babək miladi tarixlə 838-ci il yanvar ayının 4-də (hicri tarixlə 223-cü il səfər ayının 3-nə keçən gecə) xilafətin o zamankı paytaxtı Samirə şəhərinə gətirilib və bir-iki gün Afşinin əl-Mətirədəki sarayında saxlanılıb (72, səh.338, 407-408). Xəlifənin sarayına aparılmazdan öncə, hələ Babək paytaxta yeni gətirilərkən əvvəlcə Abbasi dövlətinin baş qazısı, daha sonra isə xəlifə Mötəsim özü dözməyərək atını minib və tanınmaz biçimdə Babəki görmək üçün yola çıxıb. Babəkin üzünü gördükdən sonra xəlifə öz sarayına qayıdıb və Babəkin öz hüzuruna gətirilməsini gözləməyə başlayıb. Ertəsi gün bəzək-düzəkli bir filin üstündə oturdulmuş halda Babək Afşinin sarayından xəlifə Mötəsimin hüzuruna gətirilib, xəlifənin ona verdiyi müxtəlif suallara heç bir cavab verməyib susduğuna görə o, qəzəblənmiş xəlifənin zindanına atılmışdır. Mənbələr dəqiqliklə bildirir ki, Babək miladi tarixlə 838-ci il martın 14-cü günündə (hicri tarixi ilə 223-cü il rəbbi-ül-sani ayının 14-də) Samirə şəhərində edam edilmişdir. Hər halda hicri təqvimi ilə göstərilən tarixləri tutuşdurduğumuz və diqqətlə miladi tarixinə çevirdiyimiz zaman biz də bu nəticəyə gəlirik.

Mənbə məlumatları bizə bu fikri təlqin edir ki, Babək əl-Hürrəmi əsir alınıb Samirə şəhərinə gətirilənədək xəlifə Mötəsim-billahın onu öldürmək fikri var idisə də, böyük tərddüdlərlə müşayiət olunurdu. Qızıl möhürlü aman məktubu, Babəkin xüsusi bir təmtəraqla Samirəyə gətirilməsi (hər halda, Mötəsim onu bədnam etmək istəsəydi, Babəki bu sayaq təmtəraqla gətirtməz, alçaldılmış və bədnam edilmiş bir halda gətirilməsini əmr edərdi), Mötəsimin bu əsnada Afşinə Babəki əfv edib xilafət ordusuna qoşun sərkərdəsi təyin etmək istədiyini söyləməsi və bu kimi digər məqamlar Babəkin öldürülməklə cəzalandırılması kimi bir planın olmadığını təxmin etməyə əsas verir.

Ortaya maraqlı və indiyədək tarixçilərin cavabını verə bilmədikləri suallar çıxır: Babəkin iki ay on gün xəlifənin zindanında saxlanmasının səbəbi nə idi və xəlifə Babəki öldürtməkdə niyə tələsmirdi? Əgər Babək kafir birisi olmaqla islama qarşı çıxış etmişdisə, niyə Samirəyə gətirildikdən sonra dərhal edam edilməyib? Xəlifənin zindanında saxlanıldığı bu 2 ay 10 gün ərzində Babəklə hansı söhbətlər olub? Onun yanına kimlər gəlib-gedib? Xəlifə ondan nələri öyrənmək istəyirdi? Bu sualların cavablarını tapa bilmək üçün rəsmi tarixə, mənbə məlumatlarına müraciət etmək faydasızdır. Bu sualların cavabı, zənnimcə, dəmir məntiq və güclü intuisiyanın köməyilə, məxsusi tədqiqat aparılması yolu ilə üzə çıxarıla bilər. Hələlik bu haqda yalnız onu söyləmək mümkündür ki, Babək zindanda olduğu müddətdə məhz Abbasi sarayının ondan umduqlarını və istədiklərini vermədiyinə görə qəzəbdən ağlını itirən xəlifənin əmrinə əsasən edam kürsüsünə çıxarılmışdır.

P.S. Eyni tale, eyni aqibət Babəkdən sonra Həllac Mənsurun, Sührəverdinin, Nəiminin, Nəsiminin də qismətinə yazılacaqdı. Nadanlarsa özlərini didib-dağıtmalarına rəğmən, bu insanların sahib olduqları batini bilikləri əldə edə bilməyəcəkdi ki, bilməyəcəkdi...

Milli.Az

loading...

Şərh yaz:

62 Şərh:

  • Anonim
    PRiNS · 13 Noyabr 2016 18:55540

    Fon şeklinde ise Fars ordusu ile Roma ordusu arasindaki dehşetli Antioxiya döyüşünün tesviri verilib. Döyüş 256-ci ilde olmuşdu.Farslar qalib gelmis,sonra zengin şeheri ele keçirerek aman dileyen 200 min adami ise öldürmeyib İrana köçürmüşdüler...

    Cavab yaz
    • Anonim
      asi · 13 Noyabr 2016 19:2610

      Salam Prins..Görəsən niyə belədir??Bəzz qalasının şəklin tapıb məqalədə yerləşdirmək xəbər portalı üçün bu qədərmi çətin idi??..

      Cavab yaz
      • Anonim
        PRiNS · 13 Noyabr 2016 20:02414

        Salam Asi xanim.Ressamlarimiz bele bir iş görmeyibler.Mesele budu.. Hele lap arxa fona bax.Antioxiya limani, ucsuz-bucaqsiz deniz.. ve kömeye telesen Roma gemileri.. Bu sekil mene hemise qeribe tesir edib.

        Cavab yaz
        • Anonim
          asi · 13 Noyabr 2016 20:1710

          Düzdür Prins,şəklin nə olduğunu bilməsəmdə sən yazdığını oxumayınca,Bəzz olmadığınıda tam bildim,yenə dəniz)...Burda rəssamlarında işi ola bilərdi,rəssamlar işləməsədə))..Amma indi bu xəbəri bura möhürləyən ən azından vikipediyadan Bəzzin şəklini əldə edib əlavə edə bilərdi..

          Cavab yaz
          • Anonim
            Asiye · 13 Noyabr 2016 20:2910

            Senin ishin gucun yoxdur ki,ancaq dindarlara ilishirsen?Qadinligina ,ana olduguna hormeten agir sozler yazmiram.Bir savadli tarixce de sen yaz.Amma dindarlara kim satashar sonra?.Deyesen heyatda amalin birce budur.Senden Babek haqqinda yazilar gozleyirik.((((((((((((((((((

            Cavab yaz
            • Anonim
              asi · 13 Noyabr 2016 21:1200

              Yaz ürəyində qalmasın)).

  • Anonim
    asi · 13 Noyabr 2016 19:2220

    Saytın "əlahəzrət"dindar şərhçilərinin şərhləri mənə çox maraqlıdır..Buyursunlar bir şeylər yazsınlar.Azərbaycan tarixinin Babəki haqqında..Xilafətə baş əyməyib,çürük dini qəbul etməyib sona qədər mübarizə aparan bir sərkərdə haqqında..Gəlsinlər və əsl öz sərkərdələrini tanısınlar,Hüseyindən başqa sərkərdəni tanımayan bəziləri.....

    Cavab yaz
    • Anonim
      PRiNS · 13 Noyabr 2016 20:0510

      Like:)) Sag ol. Torpagini, elini azadligini seven ele bir igidin o faciesine, o qana qeltan olmuş canina bir negme, bir şeir, bir agi yazildimi? Her il yad edildimi? Yox!!!

      Cavab yaz
      • Anonim
        asi · 13 Noyabr 2016 20:1810

        Indi desənki gəlin 14 martı matəm edək,ən birinci bəlkə də 40 gün yas tutanlar etiraz edər)..

        Cavab yaz
        • Anonim
          PRiNS · 13 Noyabr 2016 20:2300

          Ya da yigişib 1000 manata avtobusla İraqa gedenler))

          Cavab yaz
          • Anonim
            asi · 13 Noyabr 2016 20:4100

            Görən probka açılıb??))

            Cavab yaz
            • Anonim
              PRiNS · 13 Noyabr 2016 21:0700

              İmamlara deseler iki deqiqede yoluna qoyacaqlar

          • Anonim
            Bes · 13 Noyabr 2016 21:2200

            1000$-veribIsraile Dubaya gedenler?

            Cavab yaz
            • Anonim
              PRiNS · 13 Noyabr 2016 21:3900

              Onlarin milyonlari var, harinlaşiblar.1000$ nedi ki onlar üçün? Bu gedenler ise bogazindan kesib yigirlar...

          • Anonim
            prins · 13 Noyabr 2016 23:5900

            sən oğlansan qızsan?haysı dinə qullux edirsən?yoxsa asidi nədi oyun kimi dinsizsən?

            Cavab yaz
            • Anonim
              PRiNS · 14 Noyabr 2016 00:2300

              Qeribe isdi, sene ne lazimdi ay balaca?))

        • Anonim
          Asiye · 13 Noyabr 2016 21:5600

          Noldu cavab.?Babek Xurremiden bir shey yazsana?Yoxsa savadin ancaq qeybete catir?

          Cavab yaz
          • Anonim
            Şehla · 13 Noyabr 2016 23:4400

            Yersiz şit ve vecsiz yazilarinizi kenara qoyun!!!

            Cavab yaz
            • Anonim
              Sehla · 14 Noyabr 2016 04:2300

              Yoxsa Asi?Niye sualdan qacirsan?Cunki senin savadin ele budur.Otur oturdugun yerde.

          • Anonim
            asi · 14 Noyabr 2016 10:4300

            Ay insan övladı,sən məndən nə istəyirsən??Fikrin var ,yaz mövzuya..Mən heç bir mövzuda şəni şərhinə rast gəlmirəm..Ancaq elə məmim yazılarıma qarışmaqdır peşən..Temanı dəyişsənə...Şəhla xanım mən deyiləm...Ikinci bir nikim yoxdu mövzularda..

            Cavab yaz
      • Anonim
        Cunki · 13 Noyabr 2016 21:2700

        O esl qehreman deyil.

        Cavab yaz
        • Anonim
          Nene · 13 Noyabr 2016 21:3200

          He düzdü esl qehreman senin nenendir

          Cavab yaz
    • Anonim
      orbet. · 13 Noyabr 2016 20:0600

      Asi xanım çürük dini yox. Cümləni belə qursaq daha yaxşı olar İslam dini adı altında çürük din siyasətini

      Cavab yaz
    • Anonim
      ASİYƏ · 13 Noyabr 2016 23:5500

      Adının mənasını bilirsən?düşmən deməkdir.yəqin həyatda da beləsən.allah səni hidayət eləsin.heç olmasa hidayət nədi bilirsənmi.

      Cavab yaz
      • Anonim
        asi · 14 Noyabr 2016 10:4100

        Hərhalda..Hər adamın hünərinə deyil özünə belə ad secə))..Ağlın aşiqlərə getməsin)).Adımı boş ver))mənasız şeylərə asilik etməkdən zövq alıram)..Başqa sualın???

        Cavab yaz
        • Anonim
          Virus · 16 Noyabr 2016 09:4900

          Babek komeyin olsun Asi

          Cavab yaz
  • Anonim
    orbet. · 13 Noyabr 2016 19:3700

    Ərəb Xəlifəsi Babəkin şücaətli qüdrətli sərkərdə olduğunu bilirdilər. Onlar onu öldürmək deyil öz tabeliklərinə alaraq onun qüdrətindən gələcək işğalçı siyasətlərində istifadə etmək niyyətində idilər. Heç də təsadüfi deyildi ki, Xəlifə Şimali Azərbaycanı onun idarəetməsinə vermək niyyətində idilər. Lakin Babək son nəfisəsinədək azadlıq və Azərbaycanı vahid görmək niyyətindən əl çəkmədi və öldürüldü. Allah rəhmət eləsin bütün igid qəhrəmanlarımıza! İgid ölər adı qalar!

    Cavab yaz
  • Anonim
    Dıogen · 13 Noyabr 2016 20:3000

    Babekin hansı dine mensub olduğunu bilen varmı. Tekçe demeyin ki, ateşperest olub

    Cavab yaz
    • Anonim
      Sara · 13 Noyabr 2016 20:3800

      Yox, o da senin kimi imamlarun yeri qara öküzün belinde dasidigina inanirdi.Özü de tesbeh çevire-çevire Ya Fatma nene deyib mollalarin sigesine qulaq asirdi!!!

      Cavab yaz
      • Anonim
        PRiNS · 13 Noyabr 2016 20:4800

        ☺☺

        Cavab yaz
      • Anonim
        Dıogen · 13 Noyabr 2016 21:2410

        Cox sağ olun xanım, qbınızda ne olduğunu tam nümayiş etdirdiniz

        Cavab yaz
      • Anonim
        Sara xanima · 13 Noyabr 2016 21:4100

        EHSEN

        Cavab yaz
      • Anonim
        ay sara · 14 Noyabr 2016 00:0110

        Xanım fatiməyə dinə sataşma.başına o boyda meteorit düşə bilər.

        Cavab yaz
    • Anonim
      Sara · 13 Noyabr 2016 20:4000

      O mollalarin ki, 8 yaşli körpece qizlari "allahin emri, peygemberin qebulu ile" 60 yaşli ereb ağalarinin evine "gelin" köçürürdüler!!!

      Cavab yaz
      • Anonim
        PRiNS · 13 Noyabr 2016 20:4800

        Aaa, Sara xanim, bir sözle, SUPER. Beh-beh, nece düsünen insanlar var))

        Cavab yaz
    • Anonim
      orbet. · 13 Noyabr 2016 21:1400

      20:30. Babək Əbu Muslimin qızı Fatimənin oğlu Mutəhərrin övladından biridir. Xurrəmiyidən olan Fatimiyə qəbiləsi ona mənsubdur Bu ad sırf ərəb mənşəli olduğundan belə güman edilir ki, o, müsəlman olub. Babək dinə qarşı deyil zorakırlığa işğalçılığa qarşı üsyan etmişdir. Babəkə İslam haqqında ərəblərdən kimsə heç söhbət açan da olmayıb. İşğal ediblər vəssalam.

      Cavab yaz
      • Anonim
        Dıogen · 13 Noyabr 2016 21:3110

        Cox sağ ol, orbet, deyerli melumatdır. Sara xanım, boş-boş cerenlemekle deyil ki, mentiq lazımdır

        Cavab yaz
      • Anonim
        orbetə · 14 Noyabr 2016 00:0400

        Əhsən.belə şeyləri cahillər hardan bilsin.başa düşsün.onların gözləri qulaqları möhürlüdü.

        Cavab yaz
  • Anonim
    PRiNS · 13 Noyabr 2016 21:0900

    Menim serhlerim hani?

    Cavab yaz
  • Anonim
    PRiNS · 13 Noyabr 2016 21:2200

    BABEK--Qedim fars dilinde "din xadimi", " böyük dini başçi" demek idi. Babekin atasi Abdullah Sasanilerin qedim paytaxti Ktesifonda dogulmuşdu.Eslen zerdüşt olan Abdullahin esl adi Şahrbaraz olmuşdur.İslami qebul edib. Abdullah oldu.

    Cavab yaz
  • Anonim
    PRiNS · 13 Noyabr 2016 21:2200

    Babekin anasi Berumend Cenubi Azerbaycanin Serab mahalinda, Erdebil yanindaki Bilalabad kendinden idi.

    Cavab yaz
  • Anonim
    PRiNS · 13 Noyabr 2016 21:2600

    Teberi yazirdi: "Onun atasi Abdullah Ktesifonda dogulmuş fars taciri Abdallah ibn Varaz idi. Bu tacir zeytun yaği satirdi.Sonra o Erdebil nahiyesinde bir dag kendi olan Bilalabadda mesken saldi.Ve bir gözü kor çoban qizi olan Berumendle evlendi.Lakin tezlikle Abdallah daglara gederken bir quldur terefinden öldürüldü.Aile başsiz qaldi"

    Cavab yaz
  • Anonim
    PRiNS · 13 Noyabr 2016 21:2700

    Babek 798-ci ilde dogulmuşdu.Yetim qalmiş ve anasi onu bir karvanbaşiya beledçi(sarvan) vermişdi

    Cavab yaz
  • Anonim
    Bay Bay · 13 Noyabr 2016 21:2900

    Babək -Həsən

    Cavab yaz
  • Anonim
    PRiNS · 13 Noyabr 2016 21:3500

    Karvanla bütün Şerqi gezen Babeke karvanda ereb-müselman leqebi verdiler.Bu leqeb Hesen idi.

    Cavab yaz
    • Anonim
      Prinse · 13 Noyabr 2016 21:4800

      Kopya.Like!

      Cavab yaz
      • Anonim
        PRiNS · 13 Noyabr 2016 21:5600

        Get bütün saytlari kitablari herlen firlan gel, bu yazilari tapsan, men öz serhlerimi silerem.

        Cavab yaz
  • Anonim
    orbet. · 13 Noyabr 2016 22:3000

    Onu hər kəs bilsin ki, İslam peyğəmbəri heç vaxt əmr verməmişdir ki, dünyanı işğal edin dini yayın. Hətta Peyğəmbərimizə qarşı hücum edəndə səbr etmiş Alladan müdafiə haqqında döyüş əmrini gözĺəmişdir. Sonradan dini adı altında kimlərsə işğal etmişlərsə bu İslam dinin günahı deyil. Xəlifə nə vaxt öz din xadimlərini Babəkə göndərdi ki, sakitcə onlara izah edin dini Babək qarşı çıxdı? Bu tamamilə yalandır. Azərbaycanda hər zaman işğala qarşı müdafiə döyüşləri gedib necə ki indi də bu mübarizəni aparırıq

    Cavab yaz
    • Anonim
      Orbete · 13 Noyabr 2016 22:3400

      Sizi savadli insan bilmiwdim bir vaxt ancaq pis yanilmisam

      Cavab yaz
      • Anonim
        orbet. · 13 Noyabr 2016 23:1300

        Səhv bilmisiz mən özümü savadlı hesab etmirəm. Bildiyim də səhv varsa siz bildiyinizi deyin mən bilim. Sizə sağ ol deyərəm.Oxu atıb yayı gizlətməyin. Əgər kiminsə sözünə irad tutan varsa əsaslandırması da olmalıdır. Yoxdursa əsassızdır.

        Cavab yaz
        • Anonim
          orbetə · 14 Noyabr 2016 00:0600

          Əhsən.afərin.cahillərin cavabını yaxşı verirsən.əllərinə sağlıx.

          Cavab yaz
          • Anonim
            orbet. · 14 Noyabr 2016 11:1700

            Sözünüz var söz yazin, menasiz yazlilarla sehifemizi korlamayin

            Cavab yaz
            • Anonim
              orbet. · 14 Noyabr 2016 20:1000

              11:17. Sizə kim ixtiyar verib ki, mənim nik adımdan istifadə edirsiz. Olmaz xahiş olunur belə hallara bir də rol verməyin. Hər kimsiz sizdə öz doğma vətənimin övladısan yaraşdırmıram

  • Anonim
    Alimardan · 13 Noyabr 2016 23:0900

    Bir sey deyimki,. Babek usyanindan 2 esr evvel Azerbaycan artig muselman idi, Babekin usyani islama garsi yox Abbasi xilafetine garsi olub. Sadece tarix yazanlarin hamisi saray tarixcisi oldugunnan bele elan edilirdi. Xilafete garsi cixan kafir, dinsiz elan olunurdu. Goturek ele Kerbela hadisesin, Yezid lenetullahin yazarlari imam Huseyni xarici kimi tanitdirirdilar. Amma esl muselman, Yezid yox imam Huseyn idi. Bu minvalla, demey olarki, Motesim, Afsin yox ele Babek esl muselman olub

    Cavab yaz
    • Anonim
      orbet. · 13 Noyabr 2016 23:2600

      Bəli Tarix boş yerə dəqiq elm hesab edilmir. Hökmrançılıq güc kimin əlində olub onlarda əmr ediblər ki yazarlara biz nə deyiriksə onu yazmalısan gördüyün tarixi faktları deyil. İmtina edib boynu vurulan yazarlar çox olub. Ona görə də insanlar çaşırlar və ədalətsiz qərarlar verirlər.

      Cavab yaz
    • Anonim
      Alimerdana · 14 Noyabr 2016 04:2800

      Sag olasiz.Umumilikde Abbasiler ozleri de imamlara qarsi vurusan xilafet olub.Sehv etmiremse .

      Cavab yaz
  • Anonim
    Zeyneb A. · 13 Noyabr 2016 23:4100

    Çox gözel paylaşırsınız.Men sizin yazdıqlarınızdan zövq aldım.Teşekkür her birinize.

    Cavab yaz
    • Anonim
      Tesekkürler · 13 Noyabr 2016 23:5600

      Sag olun Zeyneb xanim

      Cavab yaz
    • Anonim
      Zeynebe · 14 Noyabr 2016 18:2300

      Sen de bir wey yaz da.Ancaq ele onu bunu medh elemekdi peshen.

      Cavab yaz
  • Anonim
    Badi-Kube · 14 Noyabr 2016 02:0000

    Babek Azerbaycan torpağında ereb işğalçılarına qarşı mübarize aparıb ve daxili satqınların ucbatından meğlub olmuşdur.Babek dine qarşı yox,işğalçılara qarşı vuruşurdu.Eger ereb xelifi Azerbaycana yürüş evezine mesaj gönderseydi ki İslamı qebul edin belke de Babek qebul ederdi.Ancaq o heç vaxt yadellilerin vetene hücumunu qebul etmezdi,nece ki indi biz etmirik.Demeli bele bir netice ortaya çıxır ki,Babek bir Azerbaycan qehramanı olaraq,bir müselman olaraq dine qarşı deyil,bu dini özüne bayraqşekilli perdeye çeviren,özünden başqa eli bütün sivilizasiyaları mehv etmeye çalışan ereb milliyyetçiliyi ile mübarize aparırdı.Bu cür qehramanlar unudulmur.

    Cavab yaz
  • Anonim
    VTNDŞ · 14 Noyabr 2016 03:3700

    Orbetlə razıyam!Tarixi həmişə güclu və qalib tərəf yazdırıb.Bəzən qəddar , hiyləgər hətta iyrənc üsulla qalib gələn tərəf isə təbii ki özünə haqq qazandırmaq üçün tarixi özlərinə sərf edən kimi yazdırıblar.Son iki əsrdə isə tariximiz rus və fars senzurasından keçib.Öz siyasətlərinə uyğun olan mifik qəhrəman obrazlar yaradıblar bizim üçun.O zamankı yerli hökumətə qarşı çıxan bütün üsyankarları,qaçaqları cinayət törədib dağlara qaçanları ruslar qa adının altına alıb xalq qəhrəmanı elan etmişdi.Sovet hökumətinin son zamanlarda başımıza açdığı oyunlardan baş çıxara bilmirik o ki qaldı Babək. Nə vaxt güclü və qalib olarıq onda "yazarıq"...

    Cavab yaz
  • Anonim
    wahin · 14 Noyabr 2016 08:2800

    Babek muselman olubsa ona baw eymek ve fexr etmek

    Cavab yaz

XƏBƏR LENTİ

Copyright © 2015 Milli.Az

Saytdakı materialların istifadəsi zamanı istinad edilməsi vacibdir. Məlumat
internet səhifələrində istifadə edildikdə hiperlink vasitəsi ilə istinad mütləqdir.