Texnologiya

Şüşə üzərində məlumat saxlama ixtirası: Bəşəriyyət üçün dönüş nöqtəsidir?

22 Fevral 2026 08:41

Baxış: 1 549

VTB-də minimal faiz dərəcəsi ilə nağd kredit 9.9%-dən

#TEXNOLOGİYA

Müasir dünyada məlumatların saxlanılması ən böyük problemlərdən biridir. Mövcud bulud sistemləri və bərk cisimli disklər (SSD) bir neçə ildən bir yenilənməli olduğu halda, yeni ixtira edilən "kvars şüşə" texnologiyası məlumatları minlərlə il qoruya bilər.

Milli.Az xəbər verir ki, şüşə disklər min illərlə (hətta milyon illərlə) məlumatları itirmədən saxlaya bilir. Bu, mövcud rəqəmsal yaddaş qurğularının 5-10 illik ömrü ilə müqayisədə inqilabi bir göstəricidir.

Bu kvars şüşələr qaynar suya, yüksək temperatura, elektromaqnit dalğalarına və cızılmalara qarşı tam dözümlüdür. Onlar yanğın və ya daşqın kimi fəlakətlərdə məlumatların məhv olmasının qarşısını alır.

Şüşə üzərindəki məlumatlar "soyuq saxlama" (cold storage) kateqoriyasına aiddir. Məlumatı oxumaq üçün elektrik tələb olunsa da, onu sadəcə saxlamaq üçün heç bir enerji və ya soyutma sistemi lazım deyil.

Məlumatlar şüşənin daxilinə femtosaniyəlik lazerlərlə 3D formatında yazılır. Bu, həm kiçik sahəyə böyük həcmdə informasiya sığdırmağa, həm də məlumatın silinməzliyini təmin etməyə imkan verir.

Dünya miqyasında rəqəmsal məlumatların həcmi həndəsi silsilə ilə artır. Mövcud data mərkəzləri həm çox yer tutur, həm də ekologiyaya zərər vurur. Şüşə texnologiyası həm arxivləşdirmə xərclərini azaldacaq, həm də bəşəriyyətin bütün biliklərini gələcək nəsillərə "daşlaşmış" şəkildə ötürməyə imkan verəcək.

Lalə Qüdrətova
Milli.Az