Dünya

Neandertallar danışa bilirdi? Genetik tapıntılar "Bəli" deyir

28 Aprel 2026 20:58

Baxış: 1 705

VTB-də minimal faiz dərəcəsi ilə nağd kredit 9.9%-dən

#MARAQLI

Yeni araşdırma sübut edir ki, dil qabiliyyəti üçün zəruri olan genetik təməl müasir insanın əcdadları ilə Neandertalların yolları ayrılmadan çox daha əvvəl qurulub.

Milli.Az xəbər verir ki, tədqiqat qrupu ibtidai sinif şagirdlərinin dil bacarıqlarını genom ardıcıllığı ilə müqayisə edərək, dil inkişafına ən çox təsir edən mutasiyaların "Sürətlə Təkamül Edən İnsan Əcdadı Bölgələri" (HAQERs) adlanan sahələrdə toplandığını aşkar edib.

Bu bölgələr homininlərin şimpanzelərdən ayrılmasından sonra, lakin Homo sapiens-in Neandertallarla ortaq əcdadından ayrılmasından əvvəl sürətlə təkamül edib.

HAQER bölgələrindəki mutasiyaların dil qabiliyyəti üzərindəki təsiri, genomun digər hissələrinə nisbətən 188 qat daha güclüdür.

Dr. Jacob Michaelson-un bildirdiyinə görə, ən təəccüblü tapıntı Neandertalların da bu dil təşviq edən genetik variantlara müasir insanlar qədər, hətta bəzi hallarda daha çox sahib olmasıdır. Bu, Neandertalların mürəkkəb ünsiyyət vasitələrinə və sosial struktura malik olduğunu bir daha sübut edir.

Araşdırma həmçinin dil qabiliyyəti ilə bağlı genetik variantların niyə son 20 min ildə sabit qaldığını (daha da irəli getmədiyini) izah edir. Bu, "obstetrik dilemma" (doğuş dilemması) ilə bağlıdır:

HAQER variantları beyin inkişafını təşviq edərək körpələrin daha böyük başla doğulmasına səbəb olur.

Tibbin inkişafından əvvəl doğuş kanalının anatomik sərhədləri baş ölçüsünün artmasına imkan vermirdi. Daha çox dil qabiliyyəti üçün daha böyük beyin lazım idi, lakin bu, ana və körpə ölümlərini artırdığı üçün təkamül bu nöqtədə stabilləşdi.
Xəbərlərimizi WhatsApp kanalımızdan da oxuyun

Lalə Qüdrətova
Milli.Az

Milli.Az - Xəbər Portalı

Neandertallar danışa bilirdi? Genetik tapıntılar "Bəli" deyir

DİGƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

TOP VIDEO

SORĞU

2026-cı ildən gözləntiləriniz nələrdir?