İmam Əli və aşiqanə pərəstiş

Müqəddəs İslam maarifinə əsasən, ibadət mərtəbələrdən ibarətdir. Ən yüksək ibadət o ibadətdir ki, bütün əmrlərdən azaddır, onda nə Behiştə tamah, nə də Cəhənnəmdən qorxu vardır. Əlbəttə, istər Behiştə tamah, istərsə də Cəhənnəmdən qorxu xatirinə olan ibadətlər də ibadətdir. Əmirəlmöminin Əli (ə) buyurur:
 
"Camaatın etdiyi ibadət üç növdür: bəziləri Allaha (Cənnət) tamahına görə ibadət edir, bu ibadət taciranə ibadətdir."
 
Milli.Az maide.az-a istinadən bildirir ki, yəni onlar istəyirlər ki, Allahla ticarət etsinlər. Bir şey verib, müqabilində çoxlu şey alsınlar. Bir tacir həmişə öz mübadiləsində müəyyən bir əmtəə verir ki, onun əslindən bir miqdar xeyir əldə etsin. Bu ibadət taciranə ibadətdir.
 
"Bəziləri Allaha qorxudan ibadət edirlər. Bu nökərcəsinə olan ibadətdir. Bu qulların ibadətidir."
 
Qulların əməlləri kimi sahibinin şallağı altında qərar tutduğu vəziyyətdə onlara təklif (əmr) olunur. Onlar isə təklifi yerinə yetirməsələr, şallaq yeyəcəklər, odur ki, təklifi yerinə yetirirlər.
 
"Bəziləri Allaha minnətdarlıq və təşəkkür hissi ilə ibadət edirlər."
 
Bəzi hədislərdə deyilir ki, bəziləri Allaha ona görə ibadət edirlər ki, Onu sevirlər. Allah onun fitrətində, agah şüurunda əks olunmuşdur. Allahı sevdiyi üçün pərəstiş edir. Əgər Allah cənnət və Cəhənnəmi xəlq etməsəydi, yenə də Allaha ibadət edərdi. ("Biharul-ənvar", c.41, səh.14.)
İamam Əli (ə) buyurur:
 
"Ey Rəbbim, mən Sənə Cəhənnəm odunun qorxusundan ibadət etmədim, Behişt tamahı ilə pərəstiş etmədim, ancaq Səni pərəstişə layiq görürəm."
 
"Kumeyl" duasının məzmununu əvvəldən axıra kimi diqqətlə mütaliə etdikdə, anlayırıq ki, Əli (ə) nə deyir? Aşiqanə pərəstişin mənası nədir? Əlinin (ə) məntiqində kiçik şişirtmə və mübaliğə belə yoxdur, xüsusən, o yerdə ki, öz Allahı ilə danışır. Biz elə cümlələrlə rastlaşırıq ki, təsəvvür etmək belə mümkün deyildir. Cəhənnəm oduna dair deyir:
 
"Cəhənnəm atəşi dünya atəşlərinin növündən deyil, elə bir atəşdir ki, bütün göylər və yerlər onun müqabilində acizdir." "Ey mənim Mövlam, tutaq ki, Sənin əzabına dözdüm, bəs Səndən ayrılığa necə dözüm?" Əsl aşiqanə pərəstiş budur.
 
Tutaq ki, Cəhənnəm atəşinə səbir edə bildim, bəs, məndən alınan Sənin kəramət və lütfün müqabilində necə səbir edim? ("Əxlaq fəlsəfəsi", Ustad Şəhid Mürtəza Mütəhhəri, səh.53-54.)

Milli.Az