Stalin haqqında məxfi SƏNƏDLƏR - NKVD ÇEKİSTİNİN GÜNDƏLİYİ

Belarusiyada Stalin və işgəncələr haqqında NKVD əməkdaşının gündəlikləri nəşr olunur.

Milli.Az ölkə.az-a istinadən bildirir ki, "NKVD əməkdaşının Gündəlikləri: stalinizmin sənədli ifşası" kitabı Dövlət Təhlükəsizliyi Sovet orqanlarının veteranı İosif Yatçeninin xatirələrinə əsaslanıb.

Gündəliklərində əvvəlcə milisdə, sonra isə NKVD-də xidmət edən Yatçenya yazıb ki, həbs olunduqdan sonra 1 noyabr 1937-ci ildə Minskdə narkomat həbsxanasına düşüb və orada "konveyer"də olub. "Beş gün ərzində oturmağa, içməyə, yeməyə, yatmağa icazə vermirdilər. Nəhayət, bir ayaqdan digərinə keçəndə mən dayana bilmədim və huşumu itirdim. < ...> qaldırdılar, masanın arxasına oturtdular, bir qurtum su və qələm verdilər, protokolu imzalamağın yerini göstərdilər". Yatçeninin sözlərinə görə, o, yaşamaq üçün yeganə şansının protokolun imzalanmasından imtina etdiyini başa düşüb.

"Hər səhər qalxmağın nə olduğunu bilmirsiniz və bu gün səni öldürəcəklərini gözləyin", - deyə çekist yazıb. Həbsdən bir il sonra onu azad ediblər.

O, həmçinin gündəliklərdə SSRİ-də repressiyaların məqsədi barədə danışıb. Onun fikrincə, bu metodlar sayəsində ÜHİK (B) P MK-nın baş katibi İosif Stalin bütövlükdə ölkənin aclıq və ağır iqtisadi vəziyyətinə görə məsuliyyəti öz üzərindən götürməyə çalışıb. Onun xatirələrinə görə, NKVD-nin agentləri hesab edirdilər ki, vətəndaşlar hər şeydə Stalini və kolxoz sistemini günahlandırırdılar və o zaman Sovet lideri təbliğat kampaniyası təşəbbüsü ilə çıxış edərək əhali arasında Sovet İttifaqının bütün strukturlarında xarici dövlətlərdə işləyən çoxsaylı casuslar ideyasını işə salmışdı. Kitabın redaktoru və naşiri Anastasiya Zelenkova, Yatçeni və onun memuarlarının Belarus DTK-nın arxivlərindən gələn sənədlər sayəsində tərcümeyi-halının bütün həqiqətlərini təsdiqlədiyini söyləyib. Kitaba Belarusiyada böyük tələbat var. Bu ilin fevral ayında Tomsk jurnalistləri 1989-cu ildə DQMV-nin keçmiş əməkdaşı Anton Kartaşovla müsahibə dərc etmiş və orada dövlət təhlükəsizliyi orqanlarının veteranı 1930-cu illərdə OGPU-nun Tomsk şəhər şöbəsində arestantların xidməti və işgəncələri üzrə irəliləyişindən danışmışlar. SSRİ-də repressiyaların zirvəsi 1937-1938-ci illərdə böyük terror dövrünə təsadüf edilib: o vaxt 680 mindən çox adam edam olunub. "Memorial" ın məlumatına görə, sovet dövründə terrordan cəmi 40 milyona qədər insan ziyan çəkib, onlardan 1,1 milyona yaxın insan güllələnib, 3,5 milyonadək "Qulaq" düşərgəsinə düşüb, yeddi milyona qədər aclıqdan həlak olub.

Milli.Az