Toxunduqda dərhal şəkil dəyişən parça hazırlandı

Harvard Con A. Polson Mühəndislik və Tətbiqi Elmlər Məktəbinin (SEAS) tədqiqatçiları ənənəvi toxuma üsullarından istifadə edərək biçim dəyişdirə bilən və hərəkəti hiss edən funksional parçalar istehsal ediblər. "Advanced Functional Materials" jurnalında dərc olunan tədqiqatda hazırlanmış tekstil məhsullarının sabit bir biçimdən digərinə keçərək həmin quruluşu qoruya bildiyi sənədləşdirilib.

Milli.Az xəbər verir ki, fiziklərin "çoxlu sabitlik" olaraq adlandırdığı bu xüsusiyyət materialın kənardan bir müdaxilə gələnə qədər birdən çox sabit biçimi qorumasına imkan tanıyır. Sənaye tipli toxuma texnikaları ilə istehsal olunan parçalar yüksək elastikliyə malik saplar və xüsusi örtük üsulları sayəsində üçölçülü formalara öz-özünə bükülə bilir. Parçanın üzərinə şaquli və üfüqi xətlərin sistematik şəkildə yerləşdirilməsi ilə elektrik açarı kimi açıq və ya bağlı vəziyyətdə sabit qala bilən çevik struktur əldə edilir.

Şəkil dəyişdirən parçalar hansı sahələrdə istifadə olunacaq?
Tədqiqatçılar parçanın toxumasına incə keçirici saplar inteqrasiya edərək yumşaq və çevik elektrik açarları yaratmağa müvəffəq olublar. Hazırlanan prototiplər arasında büküldükdə LED işığı yandırıb-söndürən üzlüklər və diz və ya dirsək hərəkətlərini izləyərək addım saya bilən geyilə bilən cihazlar yer alır. Digər bir prototipdə isə dartıldıqca fərqli işıq rənglərini idarə edən abajur dizaynları nümayiş etdirilib.

Hazırlanmış bu texnologiyanın bədən hərəkətlərini səssizcə izləyən və fiziki formasını dəyişdirə bilən yeni nəsil geyimlərin yolunu açacağı gözlənilir.

Yeni nəsil ağıllı parçalar kütləvi istehsala uyğundurmu?
Tekstil fabriklərində hal-hazırda istifadə edilən sənaye toxuma maşınları ilə uyğun şəkildə dizayn edilən bu üsul laboratoriya mərhələsindən kütləvi istehsala sürətlə keçirilə bilmə potensialı daşıyır. Elm adamları bu yanaşmanın ağıllı tekstil məhsullarını birbaşa konfeksiyon istehsalına inteqrasiya edəcəyini və gələcəkdə toxunma hissi geri bildirimi təmin edən geyimlərin istehsalını asanlaşdıracağını bildirirlər.

Müəllif: Ülkər Vəliyeva (Milli.Az redaktor)