Maraqlı

100 illik qayda dəyişir: Qırmızı, sarı və yaşılın yanına yeni rəng gəlir

19 Fevral 2026 08:08

Baxış: 1 361

VTB-də minimal faiz dərəcəsi ilə nağd kredit 10.49%-dən

#MARAQLI

Dünya yollarında bir əsrdir tətbiq edilən üçrəngli svetofor sistemi köklü şəkildə dəyişməyə hazırlaşır. Şimali Karolina Dövlət Universitetinin tədqiqatçıları sürücüsüz (avtonom) nəqliyyat vasitələrinin artması ilə əlaqədar olaraq svetoforlara "Ağ işıq" əlavə edilməsini təklif edirlər.

Milli.Az xəbər verir ki, yeni təklif edilən ağ işıq xüsusi olaraq sürücüsüz avtomobillər üçün nəzərdə tutulub. Bu işıq yandıqda sürücülərə verilən mesaj belə olacaq: "Qarşındakı sürücüsüz avtomobili izlə!"

Sürücüsüz avtomobillər bir-biri ilə və yol hərəkətini idarə edən mərkəzi sistemlə kabelsiz (wireless) əlaqə quracaqlar. Əgər kəsişmədə (krossvordda) kifayət qədər sürücüsüz avtomobil varsa, sistem ağ işığı yandıracaq.

Ağ işıq yandığı müddətcə insan tərəfindən idarə olunan avtomobillər sadəcə qarşılarındakı sürücüsüz maşının hərəkətini təkrar etməli olacaqlar (əgər o dayanırsa dayanmalı, hərəkət edirsə hərəkət etməlidirlər).

Tədqiqatçıların apardığı simulyasiyalar göstərir ki, ağ işıq sisteminin tətbiqi bir çox üstünlüklər gətirəcək:

Avtonom nəqliyyat vasitələri yol hərəkətini daha səmərəli idarə etdiyi üçün dayanma-durma vaxtı minimuma enəcək.

Tıxaclarda itirilən vaxtın 25%-ə qədər azalacağı proqnozlaşdırılır.

Nəqliyyat vasitələrinin daha axıcı hərəkəti yanacaq sərfiyyatını və karbon tullantılarını azaldacaq.

Sistemin yaxın illərdə bəzi pilot bölgələrdə (limanlar və ya xüsusi logistik mərkəzlər kimi sürücüsüz vasitələrin sıx olduğu yerlərdə) sınaqdan keçirilməsi planlaşdırılır. Şəhər mərkəzlərində tam tətbiqi üçün isə yollardakı avtonom avtomobillərin sayının müəyyən bir səviyyəyə çatması gözlənilməlidir.

Lalə Qüdrətova
Milli.Az