Aqresiv davranan uşaqla necə yola getmək olar?

Məktəb yaşlı uşaqların aqressiv davranışlar göstərməsi, valideyn üçün həm narahatedici, həm də yorucu ola bilər. Bu davranışların arxasında emosional, psixoloji və ya sosial səbəblər ola bilər. İlk növbədə, sizi dinlədiyiniz üçün təşəkkür edirəm. Bu, övladınıza kömək etmək üçün doğru və vacib bir addımdır.

Aqressiyanın mümkün səbəbləri
Emosional gərginlik və ya stress
- Məktəbdə, evdə və ya sosial mühitdə yaşadığı təzyiq
- Boşanma, diqqət azlığı, qardaş-qardaş rəqabəti və s.

Özünü ifadə edə bilməmək
- Duyğularını sözlə ifadə etməkdə çətinlik çəkə bilər
- Yerinə yetirilməyən istəklərini fiziki yolla göstərməyə çalışa bilər

Tez-tez qadağalar və cəza əsaslı yanaşma
- "Etmə, sus, dayan!" kimi sözlərin tez-tez işlədilməsi
- Uşağın özünü daim rədd edilmiş hiss etməsi

Model olaraq gördüyü davranışlar
- Ətrafında aqressiya, qışqırıq, fiziki cəza müşahidə edirsə, bunu normal sayır
- Cizgi filmləri və oyunlarda aqressivlik varsa, təsir edə bilər

Valideyn kimi nə edə bilərsiniz?
Sakitliyinizi qoruyun
- Uşaq qışqıranda siz də qışqırmayın. Bu, aqressiyanı gücləndirir.
- Ona güzgü olmayın, örnək olun.

Səbəbini anlayın
- "Sən niyə əsəbləşdin?" demək yerinə:
"Görürəm ki, indi çox əsəblisən. Mən burdayam, danışmaq istəyirsənsə dinləyərəm."

Alternativlər öyrədin
- "Qışqırmaq əvəzinə, necə hiss etdiyini sözlərlə izah edə bilərsən."
- Hissləri tanımaq və adlandırmaq üçün oyunlar, kitablar, şəkillər istifadə edin.

Məhdudiyyətlər sevgi ilə
- Aqressiv davranışları "qəbul edilə bilməz" olaraq ifadə edin, lakin uşağın hisslərini yox, davranışını tənqid edin.
Məsələn: "Qardaşını vurmaq olmaz, amma mənə deyə bilərsən ki, əsəblisən."

Mükafat yox, möhkəm rutin
- Günlük sabit qaydalar və rahatlıq hissi uşaq üçün əhəmiyyətlidir.
- Həddən artıq telefon, planşet istifadəsi varsa, bu da davranış pozuntusuna səbəb ola bilər.

Mütəxəssis dəstəyi vacib ola bilər
Əgər bu davranışlar davamlıdırsa, ailə içində zorakılıq və ya gərginlik yoxdursa, məktəbdə də oxşar hallar müşahidə olunursa, uşaq psixoloquna və ya uşaq psixiatrına müraciət etmək çox faydalı olar.

Uşağınız "pis" deyil, özünü ifadə etməkdə çətinlik çəkən bir uşaqdır. O sizi eşitmək, duyulmaq və qəbul olunmaq istəyir. Səbir, anlayış və bəzən də peşəkar dəstək bu prosesi düzəltməyə kömək edəcək.

Lalə Qüdrətova
Milli.Az