Qızıl və gümüş niyə birdən ucuzlaşdı? - İZAH

Xəbər verdiyimiz kimi, qızıl və gümüşün qiyməti ucuzlaşıb.

Belə ki, qızılın bir troya unsiyasının qiyməti 163,6 dollar azalaraq 4 581,5 dollar təşkil edib. Gümüş isə 3,95 dollar azalaraq 74,59 dollara bərabər olub.

Bəs, ucuzlaşmanın səbəbi nədir? Azərbaycana necə təsir edəcək?

Məsələ ilə bağlı Milli.Az-a açıqlama verən Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib ki, qızıl və gümüşün qiymətində müşahidə olunan ucuzlaşmanın əsas səbəbi qlobal maliyyə bazarlarında risklərin artması və ABŞ dollarının möhkəmlənməsidir.

Onun sözlərinə görə, adətən geosiyasi və ya iqtisadi qeyri-müəyyənlik azaldıqda investorlar "təhlükəsiz liman" hesab edilən qızıl və gümüşdən çıxaraq səhm, istiqraz və digər gəlirli maliyyə alətlərinə yönəlirlər:

"ABŞ-də faiz dərəcələrinin uzun müddət yüksək qalacağı ilə bağlı gözləntilər də bu prosesdə mühüm rol oynayır. Faizlər yüksək olduqda qızıl və gümüş kimi faiz gətirməyən aktivlər investorlar üçün daha az cəlbedici olur. Eyni zamanda dollar bahalaşdıqca bu metalları digər valyutalarla alanlar üçün qiymət faktiki olaraq yüksəlir və tələbat zəifləyir".

İqtisadçı qeyd edib ki, gümüşdə ucuzlaşma qızıldan fərqli səbəblərlə də bağlıdır:

"Gümüş həm də sənaye metalıdır. Qlobal sənaye artımı ilə bağlı gözləntilər zəiflədikdə ona olan tələbat azalır. Xüsusilə Çin iqtisadiyyatı ilə bağlı qeyri-müəyyənliklər gümüş qiymətlərinə əlavə mənfi təzyiq yaradır".

A.Nəsirli vurğulayıb ki, bu prosesin Azərbaycana həm birbaşa, həm də dolayı təsirləri mövcuddur:

"Birbaşa təsir ondan ibarətdir ki, əhalinin bir hissəsi qızılı yığım və investisiya aləti kimi istifadə edir. Qiymətlərin enməsi qısa müddətdə bu yatırımların dəyərini azalda bilər. Digər tərəfdən, zərgərlik məmulatlarının qiymətində müəyyən ucuzlaşma müşahidə oluna bilər ki, bu da alıcılar üçün müsbət haldır".

İqtisadçı əlavə edib ki, dolayı təsir əsasən maliyyə psixologiyası ilə bağlıdır. Qızılın ucuzlaşması adətən qlobal iqtisadiyyatla bağlı panikanın azalmasına işarə edir. Bu isə neft bazarlarına müəyyən sabitləşdirici təsir göstərə bilər. Neft gəlirlərindən asılı olan Azərbaycan üçün bu, dolayı yolla büdcə və valyuta bazarında nisbi rahatlıq yarada bilər:

"Ümumilikdə qızıl və gümüş qiymətlərindəki dəyişikliklər Azərbaycanın iqtisadiyyatına həlledici təsir göstərmir və daha çox fərdi yığım və istehlak səviyyəsində hiss olunur".

Mina Mikayılova
Milli.Az