Ağcaqanad dərmanı hansı fəsadlar yaradır?

Yaydır və bəlli ki, bu fəslin "atribut"larından biri də ağcaqanadlardır. Bakı sakinləri ağcaqanadlardan qorunmaq üçün müxtəlif üsullara əl atırlar. Bu üsullardan ən asanı isə ağcaqanadlara qarşı xüsusi hazırlanmış, kəsif qoxusu olmayan müxtəlif preparatlardır. İstehsalçı şirkətlərin reklamlarında bildirilir ki, həmin dərmanlar yandırılan zaman ətrafa yayılan qoxu ağcaqanadı tamamilə məhv edir. Belədirsə, ağcaqanadları məhv edən kimyəvi dərman insan orqanizminə təsir göstərirmi və əgər belə təsir varsa, nə formadadır?

Fransa alimləri belə nəticəyə gəliblər ki, ağcaqanad dərmanlarının tərkibindəki "deet" adlı kimyəvi maddə insanın sinir sisteminə nevrotoksik təsir göstərir. Həmin maddə mərkəzi sinir sistemi üçün çox böyük əhəmiyyətə malik olan asetilkolinesteraz fermentini parçalayır.

Azərbaycan Tibb Universitetinin nevrologiya və tibbi genetika fakültəsinin dosenti, tibb elmlər namizədi Dilarə Mahmudova Milli.Az xəbər portalının əməkdaşı ilə söhbətində bildirdi ki, ağcaqanad dərmanının insana mənfi təsiri qaçılmazdır. Elmlər namizədinin sözlərinə görə, dərmanın qoxusu ilk olaraq insanın gözünə, burunun selikli qişasına təsir edir, dəridə qaşınma yarada bilər. Bu cür preparatları yandırarkən orqanizmdə qıcıqlandırıcı əlamətlərə səbəb olurlar. Ona görə də həmişə sudan istifadə etmək, hava vasitəsilə selikli qişaya oturan molekuları yumaq lazımdır. Selikli qişa preparatın molekullarından təmizlənəndən sonra qıcıqlanma azalır.

Ağcaqanad dərmanının sinir sisteminə təsirinə gəlincə, D.Mahmudova qeyd etdi ki, həmin maddənin sağlamlıq durumu normal olan insana mənfi təsiri olmamaldır:  "Belə preparatlar əsasən izafi həssas, sinir fəaliyyəti zəif olan insanlara təsir edə bilər. Həmin dərman bir şəxsin yaddaşında pis qoxu ilə qalırsa, o adamda bilaixtiyar olaraq asqırma, qaşınma, gözyaşarması başlayır".

D.Mahmudova məsləhət görür ki, ağcaqanad dərmanından istifadə ediləndə ehtiyatlı olmaq gərəkdir.
Çünki preparat orqanizmə fərdlərdən asılı olaraq, müxtəlif cür təsir edir. Evdə belə preparat yandırilarkən həmin vasitənin kimə, necə təsir edəcəyi təxmini olsa da, bilinməlidir. İlbəil insanın immuniteti, allergik reaksiyaları da dəyişir. Bu səbəbdən də həşəratlar və ağcaqanadlara qarşı preparatlardan istifadə edərkən onun potensial təsiri unudulmamalıdır.

Akadademik Yusif Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun "Tsikloalkilfenolların kimyası və texnologiyası" qrupunun rəhbəri, kimya elmləri doktoru Çingiz Rəsulov isə əksinə, ağcaqanad dərmanını insana təsirini mümkünsüz sayır. O, Milli.Az xəbər portalına bildirdi ki, iy qoxuyan ağcaqanad dərmanları proxetexin birləşmələrindən ibarətdir: "O da zərərsiz maddədir. Həmin dərmanların insana təsiri olsa da, zəifdir. İnsan orqanizmi güclüdür. Hərgah orqanizmə zəif zəhərli maddə düşərsə, bədən tez bir zamanda müdafiə resurslarını işə salaraq, onu məhv edəcək".

Anar Məmmədov
Milli.Az