Gələcəyin hava limanları: Süni intellekt terminalları daha sürətli və yaşıl edə bilərmi?

Sərnişin axınından tutmuş yanacaq sərfiyyatına qədər hava limanlarının daha səmərəli fəaliyyət göstərməsinə kömək edəcək texnologiyalar gündəmdədir. Hava səyahətlərinin getdikcə intensivləşdiyi bir dövrdə süni intellekt (AI) bu problemlərin həllində əsas amil hesab olunur.

Milli.Az xəbər verir ki, İtaliyanın ALBA Robot şirkəti tərəfindən hazırlanan sürücüsüz robotlar artıq sərnişinləri və onların baqajlarını terminal daxilində daşıyır.

Bu robotlar ətraf mühiti qavraya bilir, maneələrdən qaçır və ən optimal marşrutu müəyyən edir.

Hazırda Fransa və İtaliyanın bəzi hava limanlarında tətbiq olunur, ABŞ və Böyük Britaniyada isə sınaqdan keçirilir.

Fransanın Outsight şirkəti sərnişinlərin girişdən təyyarəyə qədər olan hərəkətini izləyən və proqnozlaşdıran proqram təminatı hazırlayıb.

Sistem hər bir hərəkət edən obyektə xüsusi ID təyin edir. Bu, hava limanlarına sıxlığın qarşısını almağa, növbə müddətini qısaltmağa və personaldan daha düzgün istifadə etməyə imkan verir.

Şirkət məlumatların anonim saxlandığını bildirsə də, ekspertlər şəxsi həyatın toxunulmazlığı və simulyasiya xətaları barədə xəbərdarlıq edirlər.

Texnologiya həm də hava yollarının ekoloji təsirini azaltmağa kömək edir. Waltr şirkətinin məlumatına görə, hava limanlarında karbon (CO2) emissiyasının yarısı təyyarələr yerdə olarkən baş verir.

Xüsusi kameralar vasitəsilə təyyarələrin yerdəki hərəkəti izlənilir və yanacaq israfı aşkar edilir.

Sistem pilotlara park yerinə gedərkən tək mühərriklə hərəkət etməyi və ya köməkçi güclü qurğuları lüzumsuz yerə açıq qoymamağı tövsiyə edir.

Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyasının (IATA) məlumatına görə, keçən il beynəlxalq hava trafiki 7,1% artıb və bu il artımın daha da sürətlənəcəyi gözlənilir. Bu artım, hava limanlarının süni intellektə əsaslanan ağıllı sistemlərə keçidini qaçılmaz edir.

Lalə Qüdrətova
Milli.Az