Qədim insanlar uzun və sağlam ömür sürməyin sirrini necə axtarırdılar?

Bu gün olduğu kimi, antik dövrlərdə də insanlar uzun və sağlam həyatın düsturunu maraqla araşdırırdılar. Yunanlar və romalılar uzaq ölkələrdə yaşayan və 100 yaşını çoxdan keçmiş insanlar haqqında inanılmaz hekayələr eşidirdilər.

Milli.Az xəbər verir ki, yunan yazıçısı Lukianos (təxminən eramızın 120 - 180-ci illəri) qeyd edir:

"Həqiqətən də 300 il yaşadıqları deyilən Serlər [çinlilər] kimi çox uzunömürlü millətlər belə vardır. Bəziləri bu uzun ömrü iqlimə, bəziləri torpağa, bəziləri isə qidalanma vərdişlərinə bağlayır; çünki bu millətin yalnız su içdiyi rəvayət edilir. Afon xalqının 130 il yaşadığı, xaldeylərin isə arpa çörəyi sayəsində görmə qabiliyyətlərini qoruyaraq 100 ildən çox həyatda qaldıqları deyilir."

Antik dövrün məşhur həkimi Qalen (e.z. 129 - 216), Romada şəxsən tanıdığı iki uzunömürlü şəxsin gündəlik vərdişlərini tədqiq etmişdi:

1. Dilçi Telephus (Təxminən 100 il yaşayıb)
Qalenin qeydlərinə görə, Telephusun pəhrizi olduqca sadə idi:

Səhər: Su ilə bişirilmiş və üzərinə keyfiyyətli bal əlavə edilmiş sıyıq.

Günorta: Tərəvəz, ardınca balıq və ya quş əti.

Axşam: Yalnız şərabla isladılmış çörək.

Gigiyena: Hər gün zeytun yağı ilə masaj olunur, lakin çox az yuyunurdu (qışda ayda iki, yayda ayda dörd dəfə).

2. Həkim Antiochus (80 yaşından çox yaşayıb)
Antiochus da sadə qidalanmaya və hərəkətə üstünlük verirdi:

Səhər: Ballı qovrulmuş çörək.

Günorta: Dərin dənizlərdən və qayalıq bölgələrdən gələn balıqlar.

Axşam: Sirkə və bal qarışığı (oksimel) ilə sıyıq və ya quş əti.

İdman: Hər sabah mütəmadi olaraq gəzintiyə çıxırdı.

Qalen qeyd edirdi ki, yaşlılar üçün ən ideal idman yorğunluq yaratmayan "passiv məşqlər" və yağla masajdır.

Antik dövrün uzunömürlülərinin həyat tərzində üç əsas sütun diqqəti çəkir:

Sadə Pəhriz: Vəhşi heyvan ətlərindən uzaq durmaq, bal, çörək və təzə balığa üstünlük vermək.

Az yemək: Gündə yalnız bir neçə öyün qidalanmaq və mədəni tam doldurmamaq.

Daimi hərəkət: Yaşa uyğun məşqlər və masaj vasitəsilə bədənin elastikliyini qorumaq.

Lukianosun "Səksən yaşını keçənlər üzərinə" adlı essesində dediyi kimi:

"Hər iqlimdə və hər torpaqda, uyğun idman edən və sağlamlıq üçün ən əlverişli pəhrizi saxlayan insanlar uzunömürlü olmuşdur."

Lalə Qüdrətova
Milli.Az