Okeanın dibindəki "saatlı bomba": Hamımızı yaxalayacaq

Alimlər okeanların dərinliklərində gizlənən və bəşəriyyət üçün böyük təhlükə yaradan yeni bir ekoloji böhran barədə xəbərdarlıq edirlər. "Saatlı bomba" olaraq xarakterizə edilən bu vəziyyət iqlim dəyişikliyinin gözləniləndən daha sürətli və geri dönməz fəsadlara yol aça biləcəyini göstərir.

Milli.Az xəbər verir ki, söhbət okean sularının həddindən artıq isinməsi və dərinliklərdəki metan hidrat (donmuş metan qazı) ehtiyatlarının əriməsindən gedir. Okean dibində buz kütlələri şəklində həbs olunan bu qaz, sərbəst qaldığı təqdirdə atmosferə nəhəng miqdarda istixana qazı ifraz edə bilər.

Niyə "Saatlı Bomba" adlandırılır?
Metan qazı karbon qazından (CO2) təxminən 80 dəfə daha güclü istilik tutma qabiliyyətinə malikdir.

Okean suyu isindikcə dibdəki donmuş metan layları əriməyə başlayır.

Sərbəst qalan metan atmosferə qalxaraq qlobal isinməni daha da sürətləndirir.

Bu proses bir dəfə başladıqdan sonra onu dayandırmaq texniki olaraq qeyri-mümkün görünür.

Tədqiqatçılar xüsusilə Arktika və Antarktika bölgələrində okean dibindən böyük qaz qabarcıqlarının yüksəldiyini müşahidə ediblər. Əvvəllər bu sızmaların min illər ərzində baş verəcəyi düşünülürdüsə, son məlumatlar bu müddətin onilliklərə qədər qısaldığını göstərir.

Əgər bu "saatlı bomba" tam gücü ilə partlayarsa (yəni metan kütləvi şəkildə ifraz olunarsa), dünya aşağıdakı fəsadlarla üzləşəcək:

Qlobal orta temperatur bir neçə il ərzində bir neçə dərəcə yüksələ bilər.

Buzlaqların əriməsi sürətlənəcək və sahil şəhərləri su altında qalma təhlükəsi ilə üzləşəcək.

Okeanlardakı turşuluq dərəcəsi artacaq, bu isə dəniz canlılarının kütləvi məhvinə səbəb olacaq.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, yeganə çıxış yolu qlobal karbon emissiyasını dərhal və kəskin şəkildə azaltmaqdır. Okeanların isinməsini müəyyən bir həddə saxlaya bilsək, bu qorxulu ssenarinin qarşısını almaq hələ də mümkündür.

Lalə Qüdrətova
Milli.Az