Xeyir və şərin meyarı nədir?

İnsan həmişə ümidi və hədəfi olan bir varlıq olmuşdur. Aqil insan bütün işlərini Allahla bağlayar və Ona tapşırar. Xüsusilə də əgər gördüyü işlər xeyirdirsə. Yəni, bu dünyada ona nəsib olan hər bir xeyri Allahdan bilsin və əgər müsibətə düçar olarsa, səbri və müqaviməti olsun. "O kəslərə ki, onlara hər hansı bir müsibət gəldikdə "həqiqətən biz Allahınıq (bizim yaradılışımız, qorunmağımız, işlərimizin idarə edilməsi və yox edilməyimiz Onun əlində olduğu üçün Onun həqiqi malı, mülküyük) və həqiqətən Ona tərəf qayıdacağıq" deyərlər". ("Bəqərə" 156).

Milli.Az deyerler.org-a istinadən bildirir ki, Quran ayələrinin əksər hissəsi insana ümid verir və xeyir işlər görməyə təşviq edir. Bəli, xeyir o həqiqətdir ki, itmişdir. Nəinki bütün insanlar, heyvanlar və bitkilər belə, onu tapmağa çalışırlar. Elə bir canlı varlıq yoxdur ki, xeyrə tərəf meyl etməsin. Hətta şər işlərlə məşğul olan insanlar belə, gördükləri işi şər kimi qəbul etmirlər, onu xeyir adlandırırlar.

Xülasə, xeyir o şeydir ki, hamı ona malik olmaq istəyir. Onun vasitəsilə insanın kamalı formalaşar. (Tebyan)
Qurani-Kərim Allah yolunda şəhid olmağı bütün dünya malından daha üstün hesab edir. "Əgər Allah yolunda öldürülsəniz, yaxud ölsəniz, şübhəsiz ki, Allah tərəfindən olan bağışlanmaq və rəhmət onların yığdıqlarından(dünya sərvətindən) daha yaxşıdır". ("Ali-İmran" 157).
Nəfsani hisslər qarşısında səbir etmək də xeyirdir. "(Kənizlə evlənməyə verilən) bu (icazə) sizin (subaylıq) məşəqqət(in)dən və (zinanın) zərər(in)dən qorxanınız üçündür. Sizin üçün səbir etmək daha yaxşıdır". ("Nisa" 25).
Axirət nemətlərini yada salmaq da xeyirdir. "De: "Dünyanın mənfəəti azdır və təqvalılar üçün axirət daha yaxşıdır. (Orada) sizə hətta xurma çərdəyinin yarığındakı nazik tel qədər zülm olunmayacaq və haqqınızdan kəsilməyəcəkdir"". ("Nisa" 77).
Allah Təalanın biz insanlara əmr etdiyi bütün işlər - xeyirdir, çəkindirdiyi bütün işlər isə şərdir. İnsan bu həqiqəti qəbul etməlidir ki, yaradılışındakı hədəf bu dünyada xoş yaşamaq və ləzzət almaq deyildir. Bu dünyaya gəlişinin əsil hədəfi - cavidan səadət qalasına qalxmaq və kamala çatmaqdır.
Allah Təala bu dünyada insanları bəzən xeyir və bəzən də şərlə imtahana çəkər və buyurar: "Sizi pislik və yaxşılıq (xəstəlik və sağlamlıq, yoxsulluq və sərvət) ilə imtahan edirik və Bizə tərəf qaytarılacaqsınız". ("Ənbiya" 35).
Əgər insan bu imtahanlarda qalib olarsa, o zaman mənəvi məqamı yüksələr və Allaha yaxınlaşar. Bu zaman xeyir və şər öz həqiqi mənasına qovuşar. Bunu da nəzərə almaq lazımdır ki, imtahanların əksər hissəsi insanın mənəvi dərəcəsini qaldırmaq üçündür. Bəzi imtahanlar isə insanı qəflət yuxusundan oyadar.
Beləliklə deyə bilərik ki, insan və bütün canlı varlıqlar fitri olaraq xeyirə can atarlar. Hər kəs xeyirə malik olmaq istəyər. Çünki xeyir - o həqiqətdir ki, bu dünyada itmişdir və onu tapmaq üçün hamı səy göstərir. Allahın insana əmr etdiyi hər bir iş xeyirdir, çəkindirdiyi hər bir iş şərdir. İnsan bəzən xeyir və bəzən də şər vasitəsilə imtahana çəkilər ki, ancaq bu zaman xeyir və şər öz həqiqi mənasına qovuşar.

Milli.Az