Bakıda orta maaşla ev almaq real şəraitdə neçə il çəkir ? - Hesablama

Bakıda mənzil sahibi olmaq minlərlə ailənin əsas məqsədlərindən biri olsa da, son illərdə daşınmaz əmlak bazarında müşahidə olunan qiymət artımları bu hədəfə çatmağı xeyli çətinləşdirib. 2026-cı ilin yanvar-aprel aylarında Azərbaycanda muzdla çalışan işçilərin orta aylıq nominal əməkhaqqı 1172,1 manat təşkil edib. Bu göstərici əvvəlki illərlə müqayisədə artım nümayiş etdirsə də, paytaxtda mənzil qiymətlərinin yüksəlməsi fonunda ev almağın nə qədər vaxt tələb etdiyi yenə də aktual olaraq qalır.

Milli.Az-ın araşdırmasına görə, hazırda Bakıda mənzillərin orta qiyməti yerləşdiyi əraziyə, binanın növünə və sahəsinə görə dəyişsə də, orta hesabla 70 kvadratmetrlik mənzilin qiyməti təxminən 200 min manata yaxın hesab edilir. Bu rəqəm əsasında aparılan hesablamalar göstərir ki, orta əməkhaqqı alan bir vətəndaş maaşının hamısını yığa bilsə, belə bir mənzil almaq üçün təxminən 14 il işləməlidir. Çünki 1172,1 manat aylıq əməkhaqqı ilə illik gəlir 14 065 manat təşkil edir və 200 min manatlıq mənzilin dəyərinə çatmaq üçün uzun müddət tələb olunur.

Lakin bu hesablamalar yalnız nəzəri xarakter daşıyır. Reallıqda insanların qazandıqları vəsaitin hamısını yığması mümkün deyil. Ailə büdcəsinin böyük hissəsi qida, nəqliyyat, kommunal xidmətlər, təhsil, səhiyyə və digər gündəlik xərclərə sərf olunur. Məhz buna görə də ev almaq üçün tələb olunan müddət daha da uzanır.

Əgər vətəndaş aylıq gəlirinin yalnız 20 faizini yığa bilirsə, bu zaman aylıq yığım təxminən 234 manat, illik yığım isə 2813 manat olur. Belə halda 200 min manatlıq mənzil almaq üçün 70 ildən çox vaxt tələb edilir. Maaşın 30 faizinin yığılması vəziyyətində bu müddət təxminən 47 ilə, 40 faizinin yığılması zamanı 35 ilə, gəlirin yarısının yığılması halında isə 28 ilə qədər azalır. Bu isə göstərir ki, orta əməkhaqqı alan bir şəxsin təkbaşına mənzil sahibi olması olduqca çətin məsələdir.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, mənzil bazarında qiymətlərin sürətlə artmasının əsas səbəbləri tikinti materiallarının bahalaşması, torpaq sahələrinin qiymətinin yüksəlməsi, paytaxta daxili miqrasiyanın davam etməsi və yeni tikililərə olan yüksək tələbatdır. Bundan əlavə, son illərdə mənzillərin investisiya vasitəsi kimi daha çox alınması da qiymətlərin yüksəlməsinə təsir göstərən amillər sırasındadır.

Ailə gəliri ev almaq imkanlarını müəyyən qədər artırır. Əgər ailədə iki nəfər orta əməkhaqqı alırsa, aylıq ümumi gəlir 2344 manatdan çox olur. Bu halda mənzil almaq üçün tələb olunan müddət azalsa da, yaşayış xərcləri nəzərə alındıqda proses yenə də uzun illər çəkə bilər.

Beləliklə, 2026-cı ilin mövcud göstəricilərinə əsasən, Bakıda orta qiymətli mənzil almaq üçün orta əməkhaqqı alan bir vətəndaşa nəzəri hesabla təxminən 14 il, real şəraitdə isə 30-50 il və daha çox vaxt lazım ola bilər. 

Milli.Az saytının baş redaktor müavini Fərid Zöhrabov