Dünya

Dünyanın "qara qutusu" üçün geri sayım başladı

14 İyul 2026 08:08

Baxış: 1 329

VTB-də minimal faiz dərəcəsi ilə nağd kredit 9.9%-dən

#DÜNYADA

Avstraliyanın Tazmaniya ştatında tikilməkdə olan "Dünyanın qara qutusu" (Earth's Black Box) layihəsi iqlim dəyişikliyi qarşısında bəşəriyyətin atdığı hər addımı qeydə alacaq nəhəng bir məlumat arxivi olmağa hazırlaşır.

Milli.Az xəbər verir ki, təxminən 16 metr uzunluğunda və 4 metr hündürlüyündə olacaq bu qurğu Tazmaniyanın qərbində, Kuinstaun yaxınlığında yerləşdiriləcək.

Sistem öz enerjisini günəş panelləri vasitəsilə istehsal edəcək.

Qurğu atmosferdəki karbon qazı səviyyəsini, temperatur dəyişikliklərini, dəniz səviyyəsini, elmi məlumatları, xəbərləri və iqlim siyasəti ilə bağlı hadisələri davamlı olaraq depolayacaq.

Bu qeydlər gələcəkdə bəşəriyyətin iqlim böhranına necə reaksiya verdiyini göstərən daimi bir arxiv rolunu oynayacaq.

Layihə gecikmədən sonra yenidən başlayır
İlk dəfə 2021-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişikliyi Konfransında (COP26) elan edilən layihə, uzun müddət sükutla qarşılandığı üçün dayandırıldığı barədə şərhlərə səbəb olmuşdu. Lakin layihəni hazırlayan komanda bildirib ki, bu müddət ərzində dizayn, məlumat saxlama infrastrukturuna və maliyyə modelinə yenidən baxılıb. Son açıqlamaya görə, polad konstruksiyanın montajı başlayıb və tikilinin bu ilin sonuna qədər Kuinstaun yaxınlığındakı əraziyə yerləşdirilməsi planlaşdırılır.

Sistem təkcə ətraf mühitlə bağlı ölçmələri deyil, həm də media xəbərlərini, elmi araşdırmaları, siyasi bəyanatları və ictimaiyyətin iqlim dəyişikliyinə verdiyi reaksiyaları da arxivləşdirəcək. Layihəni hazırlayanlar bu qeydlərin gələcəkdə baş verə biləcək qlobal fəlakətlərin səbəblərini anlamağa kömək edəcəyini, eyni zamanda, bugünkü qərar qəbul edənlər üçün bir hesabatlılıq mexanizmi formalaşdıracağını hədəfləyirlər.

Müəllif: Ülkər Vəliyeva (Milli.Az redaktor)