"Playstation"ə görə dilənən uşaqlar

Bu yaxınlarda metronun "Azadlıq" stansiyasının yaxınlığındakı internet klublarının qarşısında məktəbyaşlı bir uşaq mənə yaxınlaşıb 1 manat pul istədi. Onun yanında olan iki oğlanın isə başqalarına müraciət edərək "xala, nə olar 1 manat ver də" dediyini eşitdim. Onlardan nə üçün belə etdikləri ilə maraqlananda isə pulu oyun oynamaq üçün istədiklərini bildirdilər.

9 yaşlı Pərvizin sözlərinə görə, valideynləri ona internet kluba getmək üçün pul vermirlər: "Anamgil mənə "Playstation"ə getməyə, oyun oynamağa qoymurlar. Deyirlər, kompüter oyunları ziyandır, gözlərin zəifləyər. Amma mənim dostlarım hər gün internet klubdadırlar, mən də onlar kimi oynamaq istəyirəm. Pulsuz isə internet kluba buraxmırlar. Ona görə də başqalarından pul almağa başlamışam".

İbtidai sinif müəlliməsi Həbibə Sultanova şikayət edir ki, məktəb zamanı şagirdlər dərs oxumaq əvəzinə günlərini "Playstation"də keçirirlər: "Düşünürəm ki, valideynlər uşaqların internet klublarına getməyini məhdudlaşdırmalı, diqqətlərini dərs oxumağa yönəltməlidirlər. Bununla yanaşı internet və "Playstation"ə nəzarət gücləndirilməli və azyaşlı uşaqlar ora buraxılmamalıdır" deyən həmsöhbətimizin sözlərinə görə, uşaqlar üçün oyun oynamaq önəmlidir: "Bu səbəbdən də valideynlər onlar üçün intellektual oyunlar tapmalı, bununla da uşaqları həm maarifləndirməli, həm də əyləndirməlidirlər".

Psixoloq Aygün Babayeva isə bildirib ki, valideynlər uşaqlara "Playstation" və ya internet kluba getməyi qadağan etməklə, buna marağı daha da artırırlar: "Belə ki, uşaqlar yasaq olan şeylərə maraq göstərir. Valideyn "Playstation"a getmək üçün uşağa pul verməsə belə, o, çıxış yolunu tapacaq. Yaxşı olar ki, valideyn uşağa bunu icazə versin. Özü də uşaqla birgə gedib, ona oynamaq üçün müəyyən vaxt qoysun".

"Playstation" və internet klubların işçiləri isə belə yerlərə çox vaxt uşaqların və yeniyetmələrin gəldiyini deyirlər. Qeyd edək ki, çox vaxt iri və səviyyəli "Playstation" salonlarının qarşısı maraq doğuran reklamlar, daha çox müştəri cəlb etmək üçün rəngli bayraqlar, şarlar və s. vasitələrlə bəzədilir. Bu da istər-istəməz uşaqları cəlb edir. Bu cür "Playstation" salonlarından birinin sahibi Akif Bağırovun sözlərinə görə, onların qazancı elə uşaqların hesabına çıxır: "Əksər yetkin və yaşlı insanların evində və ya işində internet var. İnternetdən istifadənin isə həm uşaqların sağlamlığına, həm də tərbiyəsinə mənfi təsir göstərdiyi üçün valideynlər uşaqları internetdən istifadə etməyə, oyun oynamağa buraxmırlar. Uşaqlar isə belə yerlərə əsasən də oyun oynamaq üçün gəlirlər. Çox vaxt onlar pul verə bilmir və bizdən pulsuz oynamağı xahiş edirlər. Bəzi hallarda isə valideynlər uşaqların internet kluba gəldiyini bilib bizimlə dalaşırlar. Belə olan halda biz həmin uşaqları daha buraxmırıq".

Başqa bir "Playstation" salonunu işlədən Əliqulu Həsənovun sözlərinə görə, "Playstation" maraqlı və canlı oyun olduğu üçün uşaqlar buna maraq göstərir: "Çox vaxt uşaqların pulu olmadıqda belə gəlib oynamaq istəyirlər. Elə olur ki, yarım saat oturub oyunu maraqla oynayır, lakin pulu qurtardığı üçün oyunu davam edə bilmir. Belə olan halda bizdən bir qədər də pulsuz oynamağı xahiş edirlər. Biz çox vaxt icazə veririk. Ümumiyyətlə, belə oyunları oynamaq üçün yaş məhdudiyyəti yoxdur. Azyaşlı uşaqlar, tələbələr, yetkin insanlar da bura gəlirlər".

Ə.Həsənov bildirib ki, bu oyunların dəb alması onların çempionatlarının da keçirilməsinə ehtiyac yaradıb: "Bu gün şəhərdə bir çox səviyyəli "Playstation" salonlarında çempionatlar keçirilir. Qaliblər isə mükafatlandırılır. Bu cür çempionatlar bizdə də keçirilir. Çempionatlar hər il aprel və sentyabr aylarında baş tutur. Birinci yerə çıxana kubok, 100 manat, diplom, medal, 20 saat pulsuz oynamaq imkanı, 2-ci yerə 50 manat, diplom, medal, 10 saat pulsuz oynamaq imkanı, 3-cü yerə çıxana isə diplom, medal və 10 saat pulsuz oynamaq imkanı verilir".

Müsahibimin dediyinə görə, bu oyunlar son vaxtlar çox dəbdə olsa da, hələ ki, qız oyunçulara rast gəlməyib: ""Playstation" oyununu yalnız kişilər oynayır. Bu cür çempionatların keçirilməsinin məqsədi isə "Playstation" salonlarının tanınmasıdır. Otaqlara gəlincə, VİP və adi otaqlar olur. VİP otaqlarda qəlyan, siqaret çəkməyə və içki içməyə imkan verilir. Adi otaqlarda isə buna icazə verilmir".

Ekspress.az