Cəmiyyət

Genlərə əl dəymədən müdaxilə: Yeni dövrün biotexnologiyası

8 May 2025 15:24

Baxış: 1 048

VTB-də minimal faiz dərəcəsi ilə nağd kredit 9.9%-dən

#ARAŞDIRMA #ALİM

Genetik mühəndislik və molekulyar biotexnologiya sahəsində son illərdə qeyri-invaziv üsullarla hüceyrə davranışına müdaxilə imkanları diqqət mərkəzindədir. Xüsusilə, uzaqdan idarə olunan və insan bədəninə fiziki müdaxilə olmadan genlərin aktivləşdirilməsini təmin edən texnologiyalar gələcəyin fərdi tibbinə gedən yolda əhəmiyyətli addım sayılır.

Milli.Az xəbər verir ki, isveçrəli alimlər canlı hüceyrələrdə konkret genləri uzaqdan aktivləşdirmək və ya söndürmək üçün aşağı tezlikli maqnit sahələrindən yararlana bilən biopolimerlə örtülmüş maqnit nanohissəcikləri inkişaf etdiriblər. Əvvəlki texnologiyaların əksəriyyəti bədənə xüsusi elektrodlar və ya işıq ötürücülərinin daxil edilməsini tələb edirdi. Bu cihazlar vasitəsilə genetik səviyyədə hədəflənmiş müdaxilələr aparılırdı. Lakin yeni texnika bu prosesləri invaziv müdaxilə olmadan, tam simsiz və qeyri-fiziki yolla həyata keçirməyə imkan verir.

Tədqiqatçılar tərəfindən hazırlanan bu xüsusi nanohissəciklər maqnit sahəsi ilə qarşılıqlı təsirdə olduqda reaktiv oksigen növləri (oksidləşdirici birləşmələr) əmələ gətirir. Məhz bu xüsusiyyətlərdən istifadə edərək, onlar nanohissəcikləri insulin sintez edən hüceyrələrə inteqrasiya ediblər. Sınaqlar zamanı bu hüceyrələr xüsusi kapsul şəklində birinci tip şəkərli diabetli siçanlara implantasiya edilib və sonradan maqnit sahəsinin köməyi ilə aktivləşdirilib.

Nəticədə siçanların istirahət və qidalanma mərhələlərində qan dövranındakı şəkər səviyyəsi sabitləşib. Bu nəticələr bu texnologiyanın gələcəkdə klinik tətbiq üçün potensial daşıdığını açıq şəkildə ortaya qoyur.

Asya
Milli.Az