Yaşa, Xəzər! Dənizin dərinliklərindən art-dizayna və qarakürüyə qədər – Fly to Baku. Art Weekend - (Foto)

1 Noyabr 2026 09:55

İçərişəhərdə yerləşən OTAQ qalereyasında azərbaycanlı rəssamFərid Rəsulovun kurator Sitara İbrahimbeiylinin iştirakı iləhazırlanan "Yaşa, Xəzər!" adlı fərdi sərgisi açılıb. Layihə Xəzərəsadəcə təbii mənzərə kimi deyil, vəziyyətindən çoxsaylı canlınövlərinin həyatının asılı olduğu kövrək ekosistem kimibaxmağı təklif edir. 

Ekspozisiya "Bakıya uçuş. İncəsənət Həftəsonu. Gələcəyi İNDİ duy" (Fly to Baku. Art Weekend. Sense the Future NOW) festivalı çərçivəsində təqdim olunub.

Rəssamın diqqət mərkəzində dəniz sakinləri arasındakımürəkkəb qarşılıqlı əlaqələr və insan fəaliyyətinin onlarınyaşayış mühitinə təsiri dayanır. Suitilər, qutanlar, nərə balıqları, sahil bitkiləri və Xəzər flora və faunasının digər nümayəndələritəbiətin gözəlliyi ilə onun gələcəyi naminə narahatlığınqovuşduğu rəngkarlıq əsərlərinin qəhrəmanlarına çevrilirlər.

Fərid Rəsulov ekoloji tarazlığın pozulması və təbii yaşayışmühitlərinin tədricən yox olması mövzularına müraciət edir. Bataqlıq ərazilərdən ayrı düşmüş tərk edilmiş yuvalar, açıqsahillərdə qalan heyvanlar və sualtı canlılar üçün təhlükəyaradan balıq torları - bütün bu detallar tarazlığını qorumaqdagetdikcə daha çox çətinlik çəkən kövrək dünyanın təsirlimənzərəsini yaradır.

Rəssam mənzərə janrına da yeni yanaşma təqdim edir. Onunəsərlərində təbiət insanın mövcudluğu üçün sadəcə gözəl fondeyil, hər bir canlı orqanizmin digərləri ilə əlaqədə olduğumüstəqil bir aləm kimi görünür. İnsan burada baş verənlərinyeganə mərkəzi deyil, gələcəyi öz davranışlarından asılı olanmürəkkəb sistemin iştirakçısıdır.

Əsərlərə xüsusi ifadəlilik verən məqamlardan biri də zamanınqeyri-müəyyənliyidir. Təsvir olunan mənzərələr keçmişintəbiətini xatırlada, Xəzərin bu günədək qorunub saxlanmışguşələrini əks etdirə və ya ekosistemin bərpa oluna biləcəyimümkün gələcəyi canlandıra bilər. Zamanın bu cür ikimənalıtəqdimatı tamaşaçını düşünməyə vadar edir: gələcək nəsillərə nəqoyacağıq - canlı dəniz, yoxsa onun haqqında xatirələri?

"Yaşa, Xəzər!" sərgisinin adı eyni zamanda həm arzu, həm dəçağırış kimi səslənir. Bu, cəmiyyətə təbii sərvətlərə qayğı iləyanaşmağın, biomüxtəlifliyin qorunmasının və dənizin gələcəyiüçün məsuliyyət daşımağın vacibliyini xatırladan müraciətdir.

Layihə çərçivəsində rəssam və dizayner Heydər Əmirin "Black Caviar" ("Qara kürü") seriyasından olan komod da təqdimolunub. Rəssamın ilham mənbələrindən biri amerikalıheykəltəraş Luiza Nevelsonun monumental, monoxrom taxtaheykəlləri olub. Bununla belə, Əmir forma və məkanmünasibətlərinə özünəməxsus yanaşma nümayiş etdirərəkmebeli heykəltəraşlıq obyektinə çevirir.

Komodun sərt konstruksiyası sanki qara, mat kürəciklərdənibarət kütlənin içində əriyir. Kürünü xatırladan bu elementlərmöhkəm konstruksiyanın sərtliyini itirərək axıcı forma alması vəsanki daxildən kök salması illüziyasını yaradır. Mebelin ənənəvihəndəsi forması ilə yumru elementlərin qeyri-adi plastikasıarasındakı kontrast əsərə sürrealist çalar verir.

Heydər Əmir dizayna özünəməxsus yanaşması ilə tanınır: o, köhnə, unudulmuş və ya klassik mebel nümunələrini kolleksiyadəyəri daşıyan art-obyektlərə çevirir. Onun yaradıcılıqmetodunun əsasını radikal upcycling - mövcud əşyalarınyaradıcı şəkildə yenidən mənalandırılması və onlara yeni həyatverilməsi təşkil edir.

Beləliklə, ekspozisiya müxtəlif bədii yanaşmaları bir arayagətirsə də, ümumi bir mövzuya - ətraf aləmin dəyərinə və tanışəşyalara yeni baxışın zəruriliyinə diqqət çəkir. Fərid Rəsulovunəsərləri Xəzərin gələcəyi və ekoloji tarazlığın kövrəkliyi barədədüşünməyə vadar edirsə, Heydər Əmirin işi mövcud əşyalarınyaradıcı şəkildə yenidən dəyərləndirilməsinin resurslaraməsuliyyətli münasibət mədəniyyətinin bir hissəsinə çevriləbiləcəyini nümayiş etdirir.

Sərgi 15 yanvar 2027-ci il tarixinədək OTAQ qalereyasındaziyarətçilər üçün açıq olacaq.