Göydələnlərin girişindəki fırlanan qapılar nə üçün lazımdır?

11 Oktyabr 2026 08:08

Göydələnlərin və ticarət mərkəzlərinin girişindəki fırlanan qapılar estetik görünüş üçün deyil, binanın daxili hava balansını qorumaq üçün nəzərdə tutulub.

"Baca effekti" (Stack effect) nədir?

Milli.Az xəbər verir ki, normal menteşəli qapı açıldıqda hündür bina adətən nəhəng bir bacaya çevrilir. İçəridəki isti hava asansör və pilləkən boşluqları ilə yuxarı qalxaraq üst mərtəbələrdən kənara sızır. Aşağıda yaranan təzyiq fərqini bərpa etmək üçün isə bayırdakı soyuq hava giriş qapısından içəri hücum edir. Bina nə qədər hündür olarsavə daxili-xarici temperatur fərqi böyüyərsə, bu təzyiq bir o qədər güclənir.

Fırlanan qapı necə işləyir?
Hava kilidi rolu oynayır: Fırlanan qapının 3 və ya 4 qanadı məkanı ayrı-ayrı bölmələrə ayırır. İnsan bir bölmədən keçərkən digər qanadlar içəri ilə çöl arasındakı əlaqəni bağlı saxlayır.

Enerjiyə qənaət edir: İnsan axını kəsilmədən davam etsə də, hava üçün açıq koridor yaranmır. Bu da lobidə cərəyanın, kəskin kücustom havaların qarşısını alır və isitmə-soyutma sistemlərinin yükünü azaldır.

Tam həll deyil, lakin vacibdir
Tədqiqatlar göstərir ki, fırlanan qapı yüksək təzyiq fərqində belə rahat işləyir və giriş mərtəbəsində hava axınını kəskin azaldır. Lakin o, bütün binadakı hava sızmasını təkbaşına aradan qaldıra bilməz; buna görə də daxili şaxtaların və mərtəbələrarası keçidlərin də izolyasiya olunması böyük əhəmiyyət daşıyır.

Müəllif: Ülkər Vəliyeva (Milli.Az redaktor)