Yağışlı havada avtomobilin gölməçədən keçməsi zamanı piyadanın üzərinə su və ya palçıq sıçraması hüquqi məsuliyyət yarada bilər. Azərbaycan qanunvericiliyində bu əmələ görə cərimə nəzərdə tutulur. Lakin cərimənin tətbiqində mühüm şərt var: su və ya palçıq qəsdən sıçradılmalıdır.
Milli.Az Trend-ə istinadən bildirir ki, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 342.1.5-ci maddəsinə əsasən, su və ya palçığın yolda piyadalara, binalara və nəqliyyat vasitələrinə qəsdən sıçradılmasına görə 40 manat məbləğində cərimə tətbiq olunur. Beləliklə, norma yalnız piyadaları deyil, binaları və digər avtomobilləri də əhatə edir.
Maddədəki "qəsdən" ifadəsi təsadüfi sıçrama ilə inzibati xəta arasında fərq qoyur. Bu normanın məzmunundan çıxan nəticəyə görə, təkcə piyadanın paltarının islanması həmin maddə ilə cərimə tətbiqi üçün kifayət deyil; sürücünün əməli qəsdən törətməsi də müəyyən edilməlidir.
Bununla yanaşı, sürücünün su və palçığın sıçramasının qarşısını almaq vəzifəsi ayrıca müəyyənləşdirilib. "Yol hərəkəti haqqında" Qanunun 37-ci maddəsinin I hissəsinin 9-cu bəndinə görə, sürücü yolda su və ya palçıq olduqda avtomobili elə idarə etməyə çalışmalıdır ki, bunlar piyadalara, binalara və başqa nəqliyyat vasitələrinə sıçramasın. Bu, yağışlı havada gölməçələrin yanından keçərkən diqqətli davranmağın qanuni tələb olduğunu göstərir.
Həmin Qanunun 50-ci maddəsinin I hissəsi də sürücüdən yol və meteoroloji şəraiti, xüsusilə görmə imkanlarını nəzərə alaraq sürət seçməyi tələb edir. Hərəkət üçün təhlükə yarandıqda sürücü sürəti tam dayanma həddinə qədər azaltmaq üçün mümkün tədbirlər görməlidir. Bu tələbin praktik mənası budur ki, sürət nişanında göstərilən həddi aşmamaq hər şəraitdə kifayət etmir: yağış, gölməçə və piyadaların yaxınlığı daha aşağı sürət seçilməsini tələb edə bilər.
Belə hadisə ilə üzləşən şəxs polisə müraciət edərkən avtomobilin dövlət qeydiyyat nişanını, hadisənin vaxtını və yerini bildirməli, varsa görüntüləri və şahid məlumatlarını təqdim etməlidir. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 76-cı maddəsi zərərçəkənin və şahidlərin izahatlarını, sənədləri və digər faktik məlumatları sübut vasitələri kimi nəzərdə tutur. Təqdim edilmiş materiallar hadisənin şəraitinin və təqsirin müəyyənləşdirilməsi baxımından qiymətləndirilir.
Hadisə nəticəsində paltara, telefona və ya başqa əmlaka zərər dəyibsə, onun əvəzinin ödənilməsi məsələsi də yarana bilər. Mülki Məcəllənin 1096 və 1097.1-ci maddələri mülki hüquq pozuntusu nəticəsində vurulmuş zərərə görə məsuliyyəti və zərərin tam həcmdə ödənilməsini nəzərdə tutur. Məsələn, əsaslandırılmış təmizləmə və ya təmir xərcinin ödənilməsi tələb oluna bilər. Bunun üçün zərər, məbləği və hadisə ilə əlaqəsi sübut edilməlidir; 40 manatlıq inzibati cərimə zərərçəkənə ödənilən kompensasiya deyil.
Müəllif: Ülkər Vəliyeva (Milli.Az redaktor)