Kələm dolması hazırlamağa qərar verəndə ən vacib mərhələlərdən biri əslində mətbəxdə deyil, alış-veriş zamanı başlayır. Çünki içliyi nə qədər yaxşı hazırlasanız da, istifadə etdiyiniz kələm dolma üçün uyğun deyilsə, nəticə istədiyiniz kimi olmaya bilər. Yarpaqlar açılmaya, bükərkən cırıla və ya bişdikdən sonra sərt qala bilər. Buna görə də dolmalıq kələm seçmək ayrıca diqqət tələb edir.
Bazarda və ya mağazada qarşınızda onlarla kələm olduqda hansının dolma üçün daha uyğun olduğunu ilk baxışdan müəyyən etmək çətin görünə bilər. Lakin bir neçə əsas məqamı bildikdən sonra düzgün seçim etmək xeyli asanlaşır.
Milli.Az dolmalıq kələm seçərkən nələrə diqqət etmək lazım olduğunu təqdim edir:
Orta ölçülü və çəkisinə görə dolğun kələm seçin
Dolma üçün adətən orta ölçülü kələmlər daha uyğundur. Çox böyük kələmlərin yarpaqları qalın və damarları sərt ola bilər. Çox kiçik kələmlərdə isə dolma hazırlamaq üçün kifayət qədər yarpaq olmaya bilər.
Kələmi əlinizə götürdükdə ölçüsünə nisbətən ağır hiss olunması yaxşı əlamətdir. Bu, yarpaqlarının daha dolğun və sıx olduğuna işarə edə bilər.
Yarpaqlar nazik, amma diri olmalıdır
Dolmalıq kələmin yarpaqları nə kağız kimi həddindən artıq nazik, nə də karton kimi qalın olmalıdır. Yüngülcə basdıqda elastikləşən, lakin formasını itirməyən yarpaqlar dolma üçün daha əlverişlidir.
Yarpaq damarlarının qalınlığına baxın
Yarpağın ortasından keçən əsas damar çox qalındırsa, bükmə zamanı çətinlik yarada bilər. Bundan əlavə, belə damarlar bişdikdən sonra da sərt qala bilər.
İncə damarlı yarpaqlar həm daha asan bükülür, həm də bişdikdən sonra daha yumşaq teksturaya malik olur.
Xarici yarpaqların rəngi canlı olmalıdır
Kələmin xarici yarpaqları canlı və təravətli görünməlidir. Solğun, saralmış və ya qəhvəyi rəngə çalan yarpaqlar kələmin təravətini itirdiyini göstərə bilər.
Nə çox sərt, nə də çox boş olsun
Daş kimi sərt kələmlərin bişərkən yumşalması daha çətin ola bilər. Həddindən artıq boş və yumşaq kələmlər isə qaynadılarkən dağıla bilər.
Ona görə də orta sərtlikdə, yarpaqları bir-birinə düzgün şəkildə sıxılmış kələmlərə üstünlük vermək daha yaxşıdır.
Əlinizə götürdükdə "boş" hiss verməməlidir
Kələmi əlinizə aldıqda həddindən artıq yüngül və içi boş kimi hiss olunmamalıdır. Yarpaqlar sıx, lakin təbii şəkildə düzülmüş olmalıdır.
İçərisində çoxlu hava boşluğu varmış kimi hiss olunan kələmlər dolma üçün o qədər də uyğun seçim deyil.
Qoxusunu yoxlayın
Təzə kələmin qoxusu yüngül və neytral olur. Kələmdən kəskin, turş və ya ağır qoxu gəlirsə, onu almaqdan çəkinmək daha yaxşıdır.
Yarpaqların asan ayrılması üstünlükdür
Yarpaqları bir-birinə həddindən artıq sıx yapışmış kələmlərin hazırlanması daha çətin ola bilər. Dolma üçün açarkən yarpaqları asan ayrılan kələmlər böyük rahatlıq yaradır.
Cırılmayan və asan bükülən kələm seçməyin yolları
Bazardan alış-veriş edirsinizsə, kələmi əlinizə götürüb yoxlamaq imkanınız olur. Bu üstünlükdən mütləq istifadə edin. Çəkisini hiss edin, səthinə baxın və yarpaqların vəziyyətini yoxlayın.
Mağazalarda paketlənmiş kələm alarkən isə diqqətli olmaq lazımdır. Paketdə həddindən artıq nəmlik varsa və ya yarpaqlar tərləmiş kimi görünürsə, bu, məhsulun təravətinin azaldığını göstərə bilər.
Xarici yarpaqları artıq təmizlənmiş kələmlər ilk baxışda daha praktik görünə bilər. Lakin belə kələmlərdə daxili yarpaqların vəziyyətini də mütləq yoxlamaq lazımdır.
Bazardan alarkən satıcıdan "Dolma üçün uyğundurmu?" deyə soruşmaq da faydalıdır.
Eyni piştaxtadakı kələmləri bir-biri ilə müqayisə edin. Ölçüləri oxşar olan kələmlər arasında daha ağır və daha diri görünən kələmi seçmək adətən daha yaxşı nəticə verir.
Dolmalıq kələmlə yeməklik kələmin fərqi nədir?
Ən əsas fərq yarpaqların qalınlığındadır.
Dolmalıq kələmin yarpaqları daha nazik və elastik olur. Yeməklərdə istifadə olunan kələmin yarpaqları isə doğrama və bişirmə üçün daha qalın ola bilər.
Bişmə müddətində də fərq var. Dolmalıq kələm daha qısa müddətdə yumşalır, digər kələmlər isə daha uzun müddət bişirilməyə ehtiyac duya bilər.
Dolma bükərkən də fərq özünü göstərir. Dolmalıq kələm asan açılır və bükülür. Uyğun olmayan, qalın yarpaqlı kələm isə bükülərkən daha asan cırıla bilər.
Bişdikdən sonra teksturasında da fərq hiss olunur. Dolmalıq kələm daha yumşaq və ağızda xoş teksturaya malik olur./pravda.az
Müəllif: Ülkər Vəliyeva (Milli.Az redaktor)