Bu misilsiz mürəbbəni hazırlayarkən ilk və ən kritik addım xarici qabığı hələ yumşaq olan və dırnaq batırıldıqda rahatca deşilən tam yetişməmiş təzə yaş qozları seçməkdir. Yaş qozların qabığını soyanda əllərin qaralmaması üçün mütləq əlcəkdən istifadə etmək və acılığın getməsi üçün qozun günlərlə suda saxlanılması lazımdır.
Milli.Az xəbər verir ki, qoz mürəbbəsi üçün qabıqları hələ yumşaq olan, içi tam yetişməmiş kiçik ölçülü yaş qozlar seçilməlidir. Xarici qabığı çox nazik şəkildə soyulan qozlar su dolu dərin bir qaba köçürülür. Bıçaq və ya kibrit çöpü köməyi ilə üzərilərində kiçik deşiklər açılan qozlar acı suyun xaricə çıxması üçün 5-6 gün ərzində hər gün suyu yenilənərək saxlanılır. Bu səbirli suda gözlətmə addımı qozların tərkibindəki acılığın tamamilə çıxarılmasını təmin edən ən əsas qaydadır.
Acılığı tamamilə çıxarılan qozların mürəbbə bişərkən yumşalıb dağılmasının qarşısını almaq və o məşhur xırtıldayan teksturanı əldə etmək üçün əhəng vannası tətbiq olunur. Sönməmiş əhəngin suda dincəldilməsi ilə əldə edilən duru əhəng qaymağı suyunda qozlar təxminən bir gün ərzində saxlanılır. Bu ənənəvi üsul qozların xarici səthini sərtləşdirərək bişmə prosesində formasını qorumasını və dişləndikdə xırtıldayan bir quruluş qazanmasını təmin edir. Əhəngli sudan çıxarılan qozlar bol təmiz su ilə dəfələrlə yuyularaq əhəng qalıqlarından tamamilə təmizlənir və qısamüddətli ilkin qaynatmaya qoyulur. Əhəngdən istifadə etmək istəyə bağlı seçim olsa da, mürəbbəyə o arzulanan peşəkar teksturanı və diriliyi qazandıran ən təsirli sirridir.
İlkin qaynatmadan keçirilib süzülən qozlar şəkər və sudan ibarət qatı şərbət qazanında asta-asta bişmə mərhələsinə keçir. Mürəbbəyə dərin bir ətir qazandırmaq məqsədilə şərbətə çubuq darçın, qərənfil və istəyə görə ulduz anason və ya vanil çubuğu əlavə edilir. Orta odda təxminən 1.5-2 saat ərzində bişən qozlar şərbəti asta-asta içinə çəkərək tünd, parlaq və kəhrəba rəngi almağa başlayır. Mürəbbə qaynayıb qabarcıqlar əmələ gətirməyə başlayanda xarlamanın tamamilə qarşısını almaq və dad balansını qorumaq üçün yarım limonun suyu əlavə edilir. Limon suyu əlavə edildikdən sonra 5 dəqiqə daha qaynayan mürəbbə qazanda ətir saçan möhtəşəm bir qatılığa çatır.
Qatılığını tam olaraq alan isti qoz mürəbbəsi sterilizasiya edilmiş şüşə bankalara vakuum effekti yaratmaq üçün hələ isti ikən vaxt itirmədən doldurulur. Bankaların qapaqları möhkəm bağlandıqdan sonra əksinə çevrilərək sərin və qaranlıq yerdə saxlanılmaq üçün dincəlməyə qoyulur. İsti bankalama texnikası mürəbbənin saxlama müddətini nəzərəçarpacaq dərəcədə uzadaraq uzun aylar boyunca təzəliyini və diriliyini qorumağa imkan verir. Təzə hazırlandığı zaman da istehlak edilə bilən qoz mürəbbəsi ideal ətirli ləzzətinə və tam balansına əslində bişirildikdən 1-2 həftə sonra çatır.
Müəllif: Ülkər Vəliyeva (Milli.Az redaktor)