Market və bazar piştaxtalarında qara gavalıların üzərində tez-tez görünən mat, incə və toza bənzəyən ağ təbəqə bir çox istehlakçı tərəfindən dərman qalıntısı və ya kif kimi qəbul edilir. Lakin mütəxəssislər meyvənin səthini bir qalxan kimi örtən bu sirli təbəqənin əslində təbiətin təqdim etdiyi ən böyük qoruma mexanizmlərindən biri olduğunu vurğulayırlar.
Milli.Az xəbər verir ki, A, C, E və B qrupu vitaminləri ilə yanaşı potasyum, dəmir, maqnezium və kalsium kimi zəngin minerallar ehtiva edən gavalı həzm sisteminə verdiyi töhfələrlə tanınır. Meyvənin qabığında öz-özünə yaranan bu ağ örtük isə gavalı tərəfindən təbii olaraq istehsal edilən xüsusi bir bitki mumundan ibarətdir. "Farina" adı verilən bu quruluş meyvə lətinin nəm itirməsinin və qurumasının qarşısını alır, zərərli mikroorqanizmlərə, xarici amillərə və mümkün mexaniki zərbələrə qarşı güclü bir sədd rolunu oynayır.
Gavalıların üzərindəki ağ ləkələr təravətin ən böyük əlamətidir
Zənn edilənlərin əksinə, üzərindəki mat örtüyü pozulmamış gavalılara üstünlük vermək lazımdır. Çünki bu həssas təbəqə daşınma, əllə təmas və qablaşdırma proseslərində asanlıqla silinə bilir. Piştaxtada üzərində hamar və bərabər yayılmış ağlıq olan gavalılar məhsulun çox əl dəyişdirmədiyini, diqqətlə yığıldığını və tarladan təzə gəldiyini sübut edir.
Kif yoxsa təbii mum olduğu necə bilmək olar?
Mütəxəssislər sağlamlıq üçün tamamilə zərərsiz olan bitki mumu ilə zərərli kifin bir-birinə qarışdırılmaması lazım olduğuna diqqət çəkirlər. Təbii mum incə, hamar, mat və meyvənin bütün səthinə bərabər yayılmış bir quruluşa malikdir, eyni zamanda meyvənin sərtliyini pozmur. Buna qarşı kif adətən yaralanmış və ya çatlamış bölgələrin ətrafında pambıqvari, qabarıq ləkələr şəklində üzə çıxır, meyvəni yumşaldıb yapışqan hala gətirərək pis qoxu yayır.
Yemədən dərhal əvvəl yumaq lazımdır
Bitki mumu insan sağlamlığı üçün tamamilə təhlükəsiz olsa da, meyvənin üzərində yığılan toz və torpağın təmizlənməsi üçün istehlak edilməzdən əvvəl su ilə yuyulması böyük əhəmiyyət daşıyır. Buradakı ən kritik nöqtə ise gavalını yemədən dərhal əvvəl yumaq zərurətidir. Yuyulduqda qoruyucu mum təbəqəsini itirən gavalılar soyuducuda nəm şəkildə saxlanıldıqda çox daha sürətli çürüməyə və xarab olmağa başlayır.
Müəllif: Ülkər Vəliyeva (Milli.Az redaktor)