Uzun illər boyu su sadəcə H_2O formulu ilə ifadə edilən fundamental bir ehtiyac kimi görülürdü. Lakin son dövrlərdə qastronomiya dünyasında fərqli bir cərəyan - "keyfiyyətli və premium su" yanaşması ön plana çıxır. Təmizlənmiş (filtr) sular gündəlik istehlak üçün təhlükəsiz və əlçatan bir seçim olsa da, su mütəxəssislərinə görə, təbii mineral balansı və dad zənginliyi baxımından təbii qaynaq suları tamamilə fərqli bir yerdə dayanır.
Milli.Az xəbər verir ki, su mütəxəssisi Coanna Vallexo qeyd edir ki, su eynilə şərab kimi mənşəyinə, mineral strukturuna və damaqda buraxdığı hissə görə qiymətləndirilməlidir. Təbii minerallı qaynaq suları həm daha zəngin bir içim dadı təqdim edir, həm də bədənin rütubət balansı (hidratasiya) üçün fərqli üstünlüklərə malikdir.
Filtr suları ilə təbii suların əsas fərqləri
Təmizlənmiş (Filtr) sular: Bu sular çirkləndiricilərdən təmizlənmək üçün müxtəlif süni filtrlərdən keçirilir. Bu proses zamanı zərarlı maddələrlə bərabər, insan orqanizmi üçün faydalı olan mineralların da böyük hissəsi yox olur. Nəticədə daha neytral, yüngül və əksər hallarda "dadsız" bir su ortaya çıxır. Bununla belə, mütəxəssislər təmiz suya əlçatanlıq baxımından filtr sistemlərinin önəmini inkar etmirlər.
Premium və keyfiyyətli sular: Bu kateqoriyaya aid sular birbaşa təbii qaynaqlardan, artezian quyularından, buzlaqlardan, yağış sularından və ya dərin dəniz mənbələrindən əldə edilir. Onların tərkibindəki maqnezium, kalsium, kalium və bikarbonat kimi elementlər suyun ağızda buraxdığı toxumanı və dad profilini birbaşa formalaşdırır.
TDS (Ümumi Ərimiş Maddələr) nədir?
Su mütəxəssislərinin tez-tez işlətdiyi və şüşələrin üzərində yazılan TDS (Total Dissolved Solids) ifadəsi, suyun daxilindəki ümumi ərimiş mineral miqdarını göstərir. Suyun yer altından keçdiyi torpaq strukturu və qayaların tərkibi onun mineral sıxlığını təyin edir. Bu səbəbdən bəzi sular çox yüngül və yumşaq içimli olduğu halda, bəziləri daha sərt və ağır dad profilinə sahib olur.
Bu yeni yanaşma artıq yüksək səviyyəli (fine dining) restoranların menyularında da özünə yer tapıb. Dad harmoniyasını tutmaq üçün xüsusi qaydalar tətbiq olunur:
Xəfif minerallı sular: Daha zərif, yüngül və az ədviyyatlı təamlarla uyğunlaşdırılır.
Yüksək minerallı və qazlı sular: Acılı, ağır və bol ədviyyatlı yeməklərin yanında dadı balanslaşdırmaq üçün servis edilir.
Şirniyyatların yanında qazlı su: Qazlı suların tərkibindəki turşuluq (asidlik) dərəcəsi şirniyyatların həddindən artıq olan şəkər intensivliyini yüngülləşdirir və damağı təmizləyir.
Keyfiyyətli və təbii su istehlakı bəzən lüks bir seçim kimi görünsə də, müxtəlif mineral quruluşuna malik təbii qaynaq sularını dadmaq həm dad bilmə qabiliyyətini inkişaf etdirir, həm də su istehlakına qarşı daha şüurlu bir vərdiş yaradır. Bunun üçün su alarkən şüşə etiketlərindəki mineral dəyərlərinə və TDS göstəricilərinə diqqət yetirmək ən praktik üsuldur.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az