Antarktidadan 1986-cı ildə ayrılan və dünyanın ən böyük aysberqlərindən biri olan A23a son peyk görüntülərində xarakterik ağ rəngini itirərək maviyə (göy rəngə) boyanıb. Təxminən 40 il boyunca peyklər tərəfindən izlənən və bir vaxtlar 4000 kvadratkilometrlik nəhəng bir sahəni əhatə edən bu buz kütləsi, son müşahidələrə görə sürətlə parçalanma mərhələsinə qədəm qoyub.
Milli.Az xəbər verir ki, NASA-nın "Terra" peyki və Beynəlxalq Kosmik Stansiyadan (BKS) alınan son görüntülər aysberqin sürətlə əridiyini ortaya qoyur. Ekspertlər buzdağındakı bu qeyri-adi rəng dəyişikliyini və deformasiyanı aşağıdakı təbii proseslərlə izah edirlər:
Buzun səthindəki çatlaqlarda yığılan su xüsusi təzyiq yaradaraq qırılmaları daha da dərinləşdirir. Aysberqin kənar hissələrinin su xəttində əriməsi nəticəsində yuxarıya doğru qövsvari əyilmələr yaranır. Bu əyilmələr isə mavi ərimiş suları səthdə həbs edən təbii gölməçələr və hovuzlar formalaşdırır.
Buzdağının üzərində aydın seçilən xətlərin yüzlərlə il əvvəldən qalan və su axınını istiqamətləndirən qədim şırımlar olduğu bildirilir.
Hazırda sahəsi 1100 kvadratkilometrdən çox olan A23a ölçülərinə görə hələ də ABŞ-nin Nyu-York şəhərindən daha böyük bir kütləni təmsil etsə də, struktur bütövlüyünü sürətlə itirir. Aysberqin sol hissəsində qeydə alınan parlaq ağ bölgələr, daxildə yığılan suların nəhəng buzu dəşərək okeana töküldüyü şəlalələrdən xəbər verir.
Tədqiqatçılar bu elmi məlumatlar işığında A23a aysberqinin artıq ömür dövrünün sonuna gəldiyini vurğulayırlar. Alimlərin təxminlərinə görə, bu nəhəng buz kütləsi qarşıdan gələn cənub yarımkürəsinin yay mövsümünü (austral summer) başa vura bilmədən okean sularında tamamilə parçalanaraq yox olacaq.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az