İmtahandan əvvəl nə yeyib-içdiyiniz sizin diqqətinizi, yaddaşınızı və enerji səviyyənizi birbaşa təsir edə bilər. Yaxşı xəbər budur ki, bunun üçün bahalı "super qidalara" ehtiyac yoxdur; sadəcə bəzi təməl qaydaları bilmək kifayətdir.
Milli.Az imtahan öncəsi qidalanma üçün qısa bələdçini təqdim edir:
Yavaş həzm olunan karbohidratlar: Sabit enerji təmin edir.
Protein: Sizi tox saxlayır.
Omeqa-3: Konsentrasiya (diqqəti toplamaq) ilə əlaqəlidir.
Su: Susuzluğun yaratdığı yorğunluğun qarşısını alır.
Şəkər və kofeini məhdudlaşdırmaq: Enerjinin qəfil düşməsinin qarşısını almaq üçün.
İmtahan səhəri ən yaxşı səhər yeməyi hansıdır?
Araştırmalar göstərir ki, səhər yeməyi yeyən tələbələr imtahanlarda daha yüksək nəticə göstərirlər. Yulaf sıyığı (gerkules) və ya tam buğda çörəyi kimi karbohidratlar enerjinin bədənə yavaş-yavaş yayılmasını təmin edir. Yanına qatıq və ya yumurta kimi protein əlavə etsəniz, daha uzun müddət tox qalarsınız.
Su içmək performansı artırırmı?
Hətta yüngül susuzluq belə baş ağrısına və yorğunluğa səbəb ola bilər ki, bu da diqqəti dağıdır. İmtahana su aparmaq yaxşı fikirdir; araşdırmalar göstərir ki, imtahan zamanı su içənlərin nəticələrində kiçik də olsa artım müşahidə olunur. Mütəxəssislər gündə 6-8 stəkan maye qəbul etməyi tövsiyə edir.
İmtahan hazırlığında tək bir "möcüzəvi qida" yoxdur, balanslı qidalanmaq lazımdır:
Qızılbalıq, skumbriya, sardinya və s. kimi balıqlar beyin sağlığı üçün vacib olan Omeqa-3 ilə zəngindir.
Toyuq, yumurta, loya (tofu) kimi qidalar sizi tox saxlayır və aclıq hissinin diqqətinizi dağıtmasına mane olur.
Tam buğda çörəyi, qəhvəyi düyü, tərəvəz və meyvələr enerji səviyyəsini sabit saxlayır.
Qırmızı ət, mərci və ispanaq kimi yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər dəmir mənbəyidir. Dəmir əskikliyi diqqət problemlərinə və yorğunluğa yol açır.
Portağal və kivi kimi meyvələr immun sistemini dəstəkləyir.
İmtahandan əvvəl nələrdən qaçınmalı?
Gecə dərs oxuyarkən oyaq qalmaq üçün çay və kofeyə meyl etmək cazibədar görünə bilər, lakin bu, yuxu rejiminizi poza bilər. Kofeinə qarşı həssas olanlarda onun təsiri 12 saata qədər davam edə bilər. Həmçinin, şəkərli və qazlı enerji içkilərindən uzaq durmaq lazımdır; onlar enerjinizi qəfil artırsa da, bir müddət sonra enerjinin kəskin şəkildə düşməsinə və halsızlığa səbəb olur. İmtahan öncəsi yemək vaxtlarını qaçırmaq (ac qalmaq) da qan şəkərini düşürdüyü üçün məsləhət deyil.
Kifayət qədər yuxu almamaq yaddaşı zəiflədir və reaksiyalarınızı yavaşladır. Beyin hüceyrələri qısamüddətli yaddaşı uzunmüddətli yaddaşa ən səmərəli şəkildə məhz yuxu zamanı çevirir. Araşdırmalar göstərir ki, gecə təxminən 7 saat yatan tələbələr daha uğurlu olur. Yatmazdan ən azı üç saat əvvəl son yeməyinizi yeməyə çalışın. Əgər yatmazdan əvvəl acsınızsa, meyvə qurusu və ya bir stəkan ilıq süd içərək rahatlaşa bilərsiniz.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az