Dünya hər il 10 milyon ton yerfıstığı qabığını zibilə atır. Lakin Avstraliyalı elm adamları bu "tullantı" yığınını gələcəyin ən dəyərli materialına çevirməyin yolunu tapıblar. Heç bir kimyəvi maddə istifadə etmədən, minimum enerji ilə və cəmi millisaniyələr ərzində baş verən bu çevrilmə, qrafen istehsalını hər evə və hər fabrikə daşıya bilər.
Milli.Az xəbər verir ki, Yeni Cənubi Uels Universitetinin (UNSW) alimləri tərkibi karbonla zəngin olan yerfıstığı qabıqlarını qrafen xüsusiyyətli materiala çevirmək üçün enerji səmərəliliyi yüksək olan yeni üsul hazırlayıblar. Bu yanaşma kənd təsərrüfatı tullantılarının utilizasiyası probleminə ekoloji təmiz və ucuz həll yolu təklif edir.
İstehsal prosesi iki əsas mərhələdən ibarətdir:
Qabıqlar təxminən 500°C-də qızdırılaraq tərkibindəki oksigen və hidrogen kənarlaşdırılır, material yüksək karbonlu koks bənzəri kütləyə çevrilir.
Ani elektrik impulsu ilə material millisaniyələr ərzində 3000°C-dən yuxarı temperatura çatdırılır. Bu anda karbon atomları yenidən düzülərək qrafen strukturunu formalaşdırır.
Eldə edilən material alimlər tərəfindən "demək olar ki, qrafen" kimi xarakterizə olunur və aşağıdakı üstünlüklərə malikdir:
Yüksək möhkəmlik və yüngül çəki.
Mükəmməl elektrik və istilik keçiriciliyi.
İstifadə sahələri: Elektronika, batareyalar, superkondensatorlar və enerji saxlama sistemləri.
"Ən böyük üstünlük davamlılıqdır: Tullantılar zərərli tullantı olmadan və minimum xərclə 'möcüzəvi materiala' çevrilir."
Hazırda texnologiya laboratoriya mərhələsindədir və sənaye istehsalına keçid üçün 3-4 il vaxt tələb olunur. Alimlər bu metodu gələcəkdə qəhvə çöküntüsü, banan qabığı və odun tullantıları kimi digər orqanik tullantılara da tətbiq etməyi planlaşdırırlar.
Bu kəşf kənd təsərrüfatı tullantılarına münasibəti kökündən dəyişdirə bilər.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az