Elm dünyası bağırsaqların bədənin geri qalanı ilə necə qarşılıqlı əlaqədə olduğu barədə hər gün yeni məlumatlar əldə edir. Hər yeni kəşflə mütəxəssislər də qidalanma tövsiyələrini yeniləyirlər.
Milli.Az xəbər verir ki, həftədə 30 fərqli tərəvəz və meyvə növü istehlak etmək, lif qəbulunu artırmaq və Aralıq dənizi pəhrizinə sadiq qalmaq uzun ömrün açarı hesab olunur. Qidalanma üzrə mütəxəssis Toral Şah xatırladır ki, bağırsaq mikrobiomumuz "qidaları parçalayır, qida maddələrini mənimsəyir və zərərli patogenlərlə mübarizə aparır".
Bədənimizin hər parçası kimi bağırsaqlarımız da unikal olduğundan, qidalar hər kəsə fərqli təsir göstərə bilər. Lakin bağırsaq sağlamlığı üçün uzaq durmalı olduğumuz bəzi əsas qidalar var.
Bağırsaq sağlamlığı üçün 5 kritik xəbərdarlıq
Ultra-işlənmiş qidalar
Sosislər, səhər yeməyi üçün taxıl lopaları və dondurma kimi süni dadlandırıcılar, rəngləndiricilər və emulqatorlar ehtiva edən qidalar bu siyahıya daxildir. Tədqiqatlar göstərir ki, ultra-işlənmiş qidalar bağırsaq mikrobiomuna neqativ təsir edərək 32 müxtəlif sağlamlıq problemi ilə əlaqələndirilə bilər.
Tövsiyə: %80 - %20 qaydasını tətbiq edin. Yəni vaxtınızın 80 faizində sağlam qidalanın, qalan 20 faizində isə özünüzü kiçik "qaçışlarla" mükafatlandırın.
Qızardılmış qidalar
Qızardılmış yeməklərdə həzmi çətinləşdirən və mikrobiomun balansını pozan doymuş və trans yağlar mövcuddur.
Qidaları yağda qızartmaq əvəzinə sote etmək (az yağda qısa müddətli bişirmək) bağırsaq bakteriyaları üçün daha xeyirlidir.
Yüksək şəkərli qidalar
Biskvit və tortlar kimi rafinə edilmiş şəkərlə zəngin qidalar bağırsaqlarda iltihaba (enflamasiya) səbəb olur. Bu isə faydalı bakteriyalara zərər verir. Şəkər təkcə şirniyyatlarda deyil, meyvə şirələri, qatıqlar, hazır souslar və şorbalarda da gizlənə bilər.
Böyüklər üçün gündəlik şəkər limiti təxminən 30 qramdır (7 kub şəkər).
Süni dadlandırıcılar
Şəkərdən qaçmaq üçün süni dadlandırıcılara üz tutmaq həmişə yaxşı fikir deyil. Kalori baxımından əlverişli görünsələr də, onların bağırsaq sağlamlığına təsiri barədə elmi araşdırmalar hələlik ziddiyyətlidir və bu sahədə daha çox tədqiqata ehtiyac var.
Alkoqol
Mütəxəssis Rohini Bajekal qeyd edir ki, alkoqol bağırsaq sağlamlığı üçün ən pis həyat tərzi seçimlərindən biridir. O, mədə divarını qıcıqlandıraraq xroniki iltihaba yol aça bilər. Həftəlik 14 vahiddən çox alkol qəbulu köp, qəbizlik və narahatlığa səbəb olur.
London King's College araşdırmaçıları maraqlı bir fakt aşkar ediblər. Onların fikrincə, orta dərəcədə qırmızı şərab istehlakı bağırsaq mikrobiomunun müxtəlifliyinə müsbət təsir göstərə bilər. Dr. Karolin Le Roy bildirir ki, qırmızı şərabın ürək sağlamlığına faydaları qismən də olsa, bağırsaqlardakı bu təsirlə izah oluna bilər.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az